Bayrampaşa Belediyesi 2009-2018 Mali Analiz Raporu

Bayrampaşa Belediyesi 2009-2018 Mali Analiz Raporu

Saadet Partisi Bayrampaşa İlçe Teşkilatı, basın mensuplarıyla bir araya geldi. Bayrampaşa ilçe binasında gerçekleştirilen basın toplantısına yerel ve ulusal medyadan birçok gazeteci katıldı.

Toplantıda basın mensuplarına bir sunum yapan Saadet Partisi Bayrampaşa İlçe Başkanı İsmail Acar, “Bayrampaşa Belediyesi 2009–2018 Mali Analiz” raporunu sunarak çarpıcı açıklamalarda bulundu. Acar, “2009–2018 Mali Analizi” ile ilgili raporun Saadet Partisi Bayrampaşa İlçe Başkanlığı’nın mahalli idareler birimi ve alanında uzman akademisyen ve kişilerin katkıları ve görüşleri alınarak yaklaşık 1,5 yılda hazırlandığını ifade etti.

RAPORUN HAZIRLANMASINDAKİ AMAÇ NE?

Bayrampaşa Belediyesi 2009–2018 yılları arasındaki mali tabloların gelir ve giderleri mali hedeflerini, bilânçolarını, uygulamalarını kapsayan “Bayrampaşa Belediyesi 2009–2018 Mali Analizi” hazırlanmasındaki amacı açıklayan Acar, “Bayrampaşa Belediyesi’nin faaliyet ve işlemlerinde hataların önlenmesine, çalışanların ve belediye teşkilatının gelişmesine, yönetim ve kontrol sistemlerinin geçerli ve güvenilir olmasına vesile olmak istedik. Raporu da Bayrampaşa ve Bayrampaşalıların hakkının korunması ve kamu yararına katkı sağlamak amacıyla hazırladık. Çalışmada elde edilen verilerin tamamının da mevzuat çerçevesinde hazırlandığını belirtmek isterim. Kamuyla paylaşılmış olan stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporları birer resmi doküman ve raporlardan oluşmaktadır” dedi.

 

MALİ DENETİM SONUÇLARI SAYIŞTAY DENETİMİNDEN GEÇMEMİŞ

Bayrampaşa Belediyesi faaliyet raporlarının “Mali Denetim Sonuçları”bölümünde görüldüğü şekliyle; belediyenin 2011–2012–2013–2014–2015–2016 yıllarında Sayıştay denetiminden geçmediğini ifade eden Acar, “Mali denetim, kamu mal ve hizmetlerin kamu harcamalarının, kamu gelirlerinin ve kamu malvarlığının mali mevzuatın ve maliye biliminin önceden belirlediği amaç ve kurallara uygunluğunu araştırdığından bu husus büyük önem arz etmektedir. Aynı zamanda denetim; sistemin en etkili ve verimli çalışmasını sağlamak bakımından yönetimin en yaşamsal işlevlerinden birisidir. Kamu denetimi kâmil manada işletilememektedir. Performans raporları yayınlanmıyor ve cevap verilmiyor. Öte yandan komşu ilçeler Esenler, GOP, Sultangazi ve Eyüp belediyelerinin resmi web sitelerinde “Performans Programları” yayınlanırken, Bayrampaşa Belediyesi Performans Programı’nı internet üzerinden yayınlamadığı gibi; 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ve 7189 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu uygulamasına yönelik gereğini talep etmemize rağmen hiçbir şekilde olumlu ya da olumsuz cevap verilmemiştir.” şeklinde konuştu.

BELEDİYENİN BORÇLARI GİDEREK ARTIYOR

Bayrampaşa Belediyesi’nin borçlarının 2010–2012 yılları arasında azaldığını ve 2012 yıl sonu itibarıyla 53,6 milyon TL olduğunu dile getiren Acar, “2013 yılından başlayarak hem kısa vadeli hem de uzun vadeli borçların sürekli arttığı görülmektedir. 2016 yıl sonu itibarıyla kısa vadeli borçların 33 milyon TL’ye, uzun vadeli borçların ise 76 milyon TL’ye çıktığı görülmektedir. Bayrampaşa Belediyesi 2012–2016 arasındaki 5 yılda borçlarını 53,6 milyon TL’den 109 milyon TL’ye çıkararak borçlarda % 103 oranında artış göstermiştir. Bayrampaşa Belediyesi’nin 2009–2010 yıllarında borçların tamamı kısa vadeli borçlardan oluşurken, 2011 yılından itibaren uzun vadeli borçların oranı % 4’lerden % 30’lara kadar çıkmıştır. Bu ise belediyenin borçlanma karşılığında faiz giderlerinin de artmasına sebep olmuştur” ifadelerini kullandı.

2 3 4 5 6 7

Raporun tümü: (pdf)

 

Bayrampaşa Belediyesi                       2009-2018 Mali Performansı

Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporu Değerlendirmeleri

08 Kasım 2017

Saadet Partisi Bayrampaşa İlçe Başkanlığı

 

 

İçindekiler

SUNUŞ. 3

  1. GİRİŞ. 5
  2. KAMU MALİ YÖNETİMİ VE YEREL YÖNETİMLER MALİ MEVZUATI 6

2.1        . Mali Mevzuat. 6

2.2        Kamu Maliyesi 6

2.2.1         Kamu maliyesinin temel ilkeleri 6

2.2.2         Kamu Kaynağının Kullanılmasının Genel Esasları 6

2.2.2.1     Mali saydamlık. 6

2.2.2.2     Hesap verme sorumluluğu. 7

2.2.3         Muhasebe sistemi 7

2.2.4         Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri 7

2.2.4.1     Temel kavramlar. 7

2.2.5         Muhasebe Politikalarında Değişiklikler ve Temel Yanlışlıklar. 8

2.2.5.1     Muhasebe politikalarındaki değişiklikler. 8

2.2.5.2     Temel yanlışlıklar. 8

2.2.6         Mali İstatistikler. 8

2.2.6.1     Kapsam, temel ilkeler ve kurumsal çevre. 8

2.3        Stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme. 8

2.4        Bütçe. 8

2.4.1         Bütçe İlkeleri 9

2.4.2         Gider bütçesi 9

2.4.2.1     Ekonomik sınıflandırma. 10

2.4.3         Gelir bütçesi 10

2.4.4         Bütçe denkliğinin sağlanması 10

2.5        Faaliyet Raporları 11

2.5.1         Faaliyet Raporları Mevzuatı 11

2.5.1.1     5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu. 11

2.5.1.2     5393 Sayılı Belediye Kanunu: 11

2.5.1.3     Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik: 12

2.5.2         Faaliyet Raporu Hazırlama İlkeleri 12

2.5.2.1     Sorumluluk ilkesi 12

2.5.2.2     Doğruluk ve tarafsızlık ilkesi 12

2.5.2.3     Açıklık ilkesi 12

2.5.2.4     Tam açıklama ilkesi 12

2.5.2.5     Tutarlılık ilkesi 13

2.5.2.6     Yıllık olma ilkesi 13

2.6        Sayıştay Denetim Rehberleri 13

2.6.1         Faaliyet raporları değerlendirme rehberi 13

2.6.1.1     Mali Bilginin Değerlendirilmesi 13

2.6.1.2     Mali İstatistikleri Değerlendirme Rehberi 14

2.6.1.3     Denetim Hedefleri: 14

2.6.1.3.1      Gelir Gider Hesapları/Gelir Tablosuna İlişkin Denetim Hedefleri 15

2.6.1.3.2      Varlık ve Kaynak Hesaplarına/Bilançoya İlişkin Denetim Hedefleri 15

2.6.1.3.3      Mali Tabloların Sunumuna ve Dipnotlarına İlişkin Denetim Hedefleri 15

  1. STRATEJİK PLAN, PERFORMANS PROGRAMLARI VE FAALİYET RAPORLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 16

3.1        2015-2019 Stratejik Planının Değerlendirilmesi 16

3.1.1         Misyon İfadesinin Değerlendirmesi 16

3.1.2         Vizyon İfadesinin Değerlendirilmesi 16

3.1.3         İlkelere İlişkin Değerlendirme. 16

3.1.4         Hedef ve Faaliyetlere İlişkin Değerlendirme. 17

3.2        Performans Programları 17

3.3        2016 Yılı Faaliyet Raporu. 19

  1. BAYRAMPAŞA BELEDİYESİNİN MALİ PERFORMANSI 20

4.1        Stratejik Planda Mali Hedefler. 20

4.1.1         2010–2014 Stratejik Planında Mali Hedefler. 20

4.1.2         2015–2019 Stratejik Planında Mali Hedefler. 21

4.1.3         İlkeler ve Mali Amaç / Hedeflere İlişkin Değerlendirme. 22

4.2        Performans Programlarında Mali Hedefler. 22

4.3        Faaliyet Raporlarında Mali Hedefler. 23

  1. MALİ BİLGİLERİN GÜVENİLİRLİĞİ 24

5.1        Sermaye Gelirlerinin Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri içerisinde gösterilmesi 24

5.2        Açık ve Fazlanın Finansmanına İlişkin Bilgilerin Sunulması: 26

5.3        Tablolarda Hatalı / Şüpheli Görünen Bazı Tutarlar / Bilgiler. 26

  1. MALİ ANALİZ. 27

6.1        Bütçe Büyüklükleri 27

6.2        Gelir-Gider Gerçekleşmeleri 27

6.3        Açık ve Fazlanın Finansmanı (Mali Borçlanma). 28

6.4        Yıllar İtibariyle Giderler. 29

6.5        Yıllar İtibariyle Gelirler. 30

6.6        Gider Kalemlerinin Mali Analizi 31

6.6.1         Personel Giderleri 31

6.6.2         Mal ve Hizmet Alım Giderleri 32

6.6.3         Faiz Giderleri 33

6.6.4         Cari Transferler. 34

6.6.5         Sermaye Giderleri 35

6.6.6         Sermaye Transferleri 36

6.6.7         Yedek Ödenek. 37

6.7        Gelir Kalemlerindeki Bütçe ve Gerçekleşmeler. 38

6.7.1         Vergi Gelirleri 38

6.7.2         Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 39

6.7.3         Alınan Bağış ve Yardımlar. 40

6.7.4         Diğer Gelirler. 41

6.7.5         Sermaye Gelirleri 42

6.7.6         Yıllar İtibariyle Tahsilat/Tahakkuk Oranları 43

  1. Bilanço Analizleri 44

7.1        Varlıkların Analizi 44

7.1.1         Dönen Varlıkların Analizi 46

7.1.2         Duran Varlıklar. 48

7.1.3         Maddi Duran Varlıklar. 50

7.2        Yabancı Kaynaklar – Borç Stoku. 51

7.3        Öz Kaynaklar / Sermaye. 52

 

 

SUNUŞ

Kıymetli Bayrampaşalılar,

Yerel yönetimlere büyük önem veren, Ülke kalkınmasının yerelden başlayarak, genele yaygınlaştırılmasını savunan Saadet Partisi Yaşanabilir bir Türkiye, Yeniden büyük Türkiye ve Yeni bir Dünya idealleri doğrultusunda zorlu bir mücadele ortaya koymuştur. İlkeleri, prensipleri, önce ahlak ve maneviyat düsturuyla, meselelere bakışı, hayra motor şerre firen olmasıyla ülkemizin en önemli siyasi dinamiklerinden olduğunu ortaya koymuş, bu milletin mayası, özü, ruh kökü olduğunu ispatlamıştır.

Ülkemizde özellikle son 15 yıl içerisinde uygulanan yanlış ekonomik ve sosyal politikalar sonucu, kırsal kesimlerden şehirlere doğru, şehirlerden de diğer şehirlere doğru yoğun göçler yaşanmıştır. Nitekim 2009-2011 yıllarında bulundukları illeri terk eden insanlarımızın sayısı yaklaşık üç milyondur. Anadolu adeta boşaltılmaktadır. Ne yazık ki bu göçler artarak devam etmektedir.

Son yıllarda uygulanan politikalarla insan eksenli bir anlayış kaldırılmış, rantı esas alan bir anlayış hâkim kılınmıştır. Böylece şehirlerimizin sosyal dokusu tahrip edilerek, insanlarımız birbirine yabancı hale getirilmiştir. Bu anlayış nedeniyledir ki toplumsal ahlâk ve barış zedelenmiştir. Böylece şehirlerimiz ciddi sosyal ve toplumsal sorunlarla karşı karşıya kalmış, adeta suç merkezi haline getirilmiştir.

Siyasi geleneğimiz ve değerlerimiz itibariyle dünyaya, ekonomiye, siyasete bakışımızda ölçülü, insaflı, merhametli olmayı esas alan bir topluluğuz. Delirten değil dirilten, ayrıştıran değil kucaklayan olmaya özen gösterdik. Bu hassasiyetlerimizi Hakkı söyleme, iyinin, güzelin, doğrunun, yanında, yanlışın ise karşısında olma hususunda da gösterdik.

Siyasi Partilerin, bilhassa muhalefetin topluma ve seçmene karşı sorumlulukları kapsamında yapması gereken en önemli vazifelerden bir tanesi de şüphesiz denetim mekanizması ile doğru olana destek, yanlışa ise engel olmaktır.

Denetim, planlanan işlerin amaç ve hedeflere ulaşacak şekilde gerçekleştirilip gerçekleştiril-mediğini belirlemek ve saptanacak sapmaları ve sorunları gidererek sistemin en etkili ve verimli çalışmasını sağlamak bakımından, yönetimin en yaşamsal işlevlerinden biridir. Mali denetim, kamu mal ve hizmetlerinin, kamu harcamalarının, kamu gelirlerinin ve kamu malvarlığının mali mevzuatın ve maliye biliminin önceden belirlediği amaç ve kurallara uygunluğunu araştırır.

Saadet Partisi olarak, yapmış olduğumuz bu çalışmanın, Bayrampaşa Belediyesi’nin faaliyet ve işlemlerinde hataların önlenmesine, çalışanların ve belediye teşkilatının gelişmesine, yönetim ve kontrol sistemlerinin geçerli ve güvenilir olmasına, Bayrampaşa ve Bayrampaşalıların hakkının korunması ve kamu yararına katkı sağlayacağını ümit ediyoruz.

Bu vesile ile raporun hazırlanmasında emeği geçen İl ve İlçe Mahalli İdareler Birimimizdeki çalışma arkadaşlarıma, görüş ve katkılarıyla bizlerden desteklerini esirgemeyen uzman ve akademisyenlere teşekkür ediyorum.

Raporda ayrıntıları ile görüleceği üzere Bayrampaşa belediyesi kötü yönetilmektedir. Belediyenin her yıl yatırımlara ayırdığı kaynaklar azalırken faize ve cari harcamalara ayırdığı pay artmaktadır. Belediyenin her yıl borcu artarken, buna karşılık bir yandan da taşınmazlarını sattığı için öz kaynakları/sermayesi azalmaktadır.

Bayrampaşa Belediyesi kötü mali yönetimi sebebiyle o hale gelmiştir ki, yol yapım, bakım onarımı, asfaltlama gibi hizmetleri bile ancak iller bankasından aldığı kredilerle yapabilmektedir. Hiç şüphesiz Bayrampaşa bu durumu hak etmemektedir.

Bu çalışma ile ortaya çıkan “Halka hizmet hakka hizmettir” düsturu ile yola çıkıp “İleri Belediyecilik Hizmetleri” hedeflerini önümüze koyan kadroların, ciddi bir savrulma içerisinde olduğu, metal yorgunluğun zirvesine çıktığı, ağacın kökü kururken yaprakları cilalamayla uğraştığı, ideal ve değerlerinden uzaklaştığıdır. Ve yine bu çalışma ile birlikte; Bayrampaşa Belediyesi’nin

  • Çıktı veya sonuç odaklı olmayan performans hedefleri belirlediği,
  • Saydamlık, hesap verilebilirlik ilkelerine uymadığı,
  • Performans hedefi ve göstergelerinin sade ve anlaşılır şekilde ifade edilmediği ve performans göstergelerinin ölçülebilir olarak belirlenmediği,
  • Mal ve Hizmet Alım Giderlerinin (Cari Harcamalar) her geçen yıl artarak bütçenin %70’ini götürdüğü,
  • Gelir bütçe gerçekleşmelerinin taşınmaz satışı olan yıllar dışında oldukça düşük kaldığı,
  • Her geçen yıl yatırıma daha az pay ayırarak, bu alanda İstanbul ilçe belediyeleri arasında öncü olduğu ve buna rağmen borcunun arttığı,
  • Büyük ölçekli yatırımlarda dış kaynaklara bel bağladığı,
  • 2009-2014 yılları 6 yılın ortalamasına göre Mal ve Hizmet Alımının toplam giderlere oranında, İstanbul’da 39 İlçe Belediyesi arasında Şile’den sonra 2. Sırada, Sermaye giderleri oranında Beykoz, Sarıyer, Çatalca ve Şile’nin önünde, sondan 5. Sırada, Faiz oranlarında 16. Sırada, Cari transferler oranında ise 23.sırada olduğu,
  • Yatırımı bırakın, rutin hizmetlerini bile borçlanmadan yapamadığı,
  • Gelir Yönetiminde de sınıfta kaldığı,
  • Faaliyet Raporlarının ‘’Mali Denetim Sonuçları ‘’ bölümünde görüldüğü üzere 2010 yılından beri SAYIŞTAY Denetiminden geçmediği ve Kamu denetiminin kâmil manada işletil(eme)mediği,
  • Belediye imkân ve kaynaklarının verimli kullanılmadığı,
  • Göstermelik uygulamalara rağmen, halktan uzaklaşıldığı,
  • Başarısızlığın eğlence organizasyonları ve konserlerle kamufle edildiği,
  • Hizmetlerin önceliğinin değiştiği,
  • Kayırmacılığın yeniden hortladığı,
  • Hak ve Adalet anlayışının terk edildiği anlaşılmıştır.

Başarı; problemi bilmek, teşhis etmek, çözümü ortaya koymak, planlamak ve bu planı titizlikle uygulamaya bağlıdır. Biz; Saadet Partisi olarak, Belediyelerde

  • Borç = faiz demektir. Faiz ise, alın teri ve emeğin sömürülmesi demektir. Öncelikli yapılması gereken Borçtan kurtulmak için Denk Bütçe’nin hayata geçirilmesini,
  • İsraf ve belediye kaynaklarının çarçur edilmesinin önüne geçilmesini,
  • Hesap verilebilirlik adına, şeffaf olunması, kamuoyunun kanun ve yasalarda belirtildiği şekliyle bilgilendirilmesini,
  • Merkeze; insanı, değerleri, adaleti, hakkaniyeti, şefkat ve merhameti alan anlayışın yeniden hâkim kılınmasını
  • Kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını,
  • Sosyal belediyeciliğin adının değil kendisinin yapılmasını,

Talep ve taahhüt ediyoruz. Saygılarımla

İsmail ACAR

Saadet Partisi Bayrampaşa İlçe Başkanı

 

 

 

1.      GİRİŞ

Stratejik Yönetimin araçları olan Stratejik Plan, Performans Programı ve Performans Esaslı Bütçeleme 10 yılı aşkın bir süredir ülkemiz kamu kurumlarının da kullandığı temel yönetim araçlarından olmuştur. Stratejik Planlar –seçim dönemlerine de paralel olarak- 5 yıllık bir süre için hazırlanırken, Performans Programları ve Performans Programları bir yıllık olarak hazırlanmakta ve Yıllık Bütçenin hazırlanmasına da esas teşkil etmektedirler. Faaliyet Raporları ise Performans Programının hangi ölçüde uygulanabildiğinin ve bunu yaparken bütçenin nasıl kullanıldığının raporları olarak kamuoyuna ve yetkili mercilere hesap vermenin bir aracı olarak hazırlanmaktadırlar.

                Çalışma Bayrampaşa Belediyesinin 2009-2016 yılları arasındaki Mali Performansını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada elde edilen verilerin tamamı mevzuat çerçevesinde hazırlanarak kamuoyuyla paylaşılmış olan Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporları gibi resmi dokümanlar/raporlardır.

Kamu kaynaklarını kullanarak faaliyetlerini yürüten belediyelerin bu kaynakları ne kadar etkili kullandıkları çok önemli bir husustur. Çoğunlukla belediyelerin büyük bütçeli reklamlarla yürüttükleri sosyal-kültürel hizmetlerin gölgesinde kalan mali boyutun irdelenmesi ve kamunun gerçek sahibi olan halkla / vatandaşla / seçmenle paylaşılması gerekmektedir.

Çalışmanın ilk bölümünde genel olarak kamu mali yönetimi ve yerel yönetimlerin mali mevzuatına yer verilmiş ve bu çerçevede kamu maliyesinin ilkeleri, bütçe, faaliyet raporu ve diğer bazı kavramlar kısaca açıklanmıştır. Ayrıca bu bölümde yine ülkemizin idarenin mali iş ve işlemlerini denetlemekle görevli en üst kuruluş olan Sayıştay’ın Denetim Rehberlerinin konumuzla ilgili bölümlerine kısaca yer verilmiştir. Bu bölümde değerlendirmelere yapmak yerine doğrudan ilgili mevzuatın gerekli görülen maddelerine yer verilmiştir.

Çalışmanın ikinci bölümünde Bayrampaşa Belediyesi Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporları özet olarak değerlendirilmiştir.

Çalışmanın dördüncü bölümünde Bayrampaşa Belediyesi’nin mali performansı değerlendirilmiştir.

Çalışmanın beşinci bölümünde Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri ve Sermaye Gelirleri bağlamında Bayrampaşa Belediyesi mali verilerinin güvenilirliği sorgulanmıştır.

Çalışmanın altıncı bölümünde Bayrampaşa Belediyesinin bütçe, gelir ve giderleri ana kalemler bazında incelenmiştir. Bu çerçevede bütçe gerçekleşmeleri, bütçe/ gelir ve gider kalemlerinin yıl içinde toplam içinde aldıkları paylar ve 2009 yılına göre artış oranları analiz edilmiştir.

Çalışmanın yedinci ve son bölümünde ise Bayrampaşa Belediyesinin Bilançosu analiz edilmiştir. Varlıklar, borçlar ve öz kaynaklarındaki değişim incelenmiştir.

 

 

 

2.      KAMU MALİ YÖNETİMİ VE YEREL YÖNETİMLER MALİ MEVZUATI

2.1 . Mali Mevzuat

Kamu Yönetiminin Yeniden Yapılandırılması çalışmaları İstihbarat, askeriye gibi bazı alanlar hariç olmak üzere belediyeleri de kapsayan kamu kurumlarını yönetiminde büyük ölçekli yenilikler –değişiklikler getirmiştir. Bu kapsamda yapılan en önemli değişikliklerden biri, hiç şüphesiz 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’dur. Kamu Yönetimimizin temel mevzuatı 2003 yılında Resmi Gazetede yayımlanan 2006 yılında uygulamaya konulan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu (KMYKK)’dur. KMYKK’ndan sonra Kanunun uygulama detaylarını göstermek üzere;

  • Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği (GYMY)
  • Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği (MİBMY)
  • Analitik Bütçe Sınıflandırmasına İlişkin Rehber (ABSİR)
  • Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporlarına İlişkin Yönetmelik gibi birçok ikincil mevzuat çıkarılmıştır.

Konumuz olan kurum Belediye olduğu için kuruma ilişkin mevzuat da ayrıca önem arz etmektedir. Bu konuyla ilgili temel mevzuat ise 5393 sayılı Belediye Kanunu’dur.

2.2  Kamu Maliyesi

Kamu Maliyesinin Kapsamı: “Kamu maliyesi; gelirlerin toplanması, harcamaların yapılması, açıkların finansmanı, kamunun varlık ve borçları ile diğer yükümlülüklerinin yönetimini kapsar.” (KMYKK Madde 4)

2.2.1       Kamu maliyesinin temel ilkeleri

“Kamu maliyesinin temel ilkeleri şunlardır:

  1. a) Kamu mali yönetimi uyumlu bir bütün olarak oluşturulur ve yürütülür.
  2. b) Kamu maliyesi, kamu görevlilerinin hesap verebilmelerini sağlayacak şekilde uygulanır.
  3. c) Maliye politikası, makroekonomik ve sosyal hedefler ile uyumlu bir şekilde oluşturulur ve yürütülür.
  4. d) Kamu mali yönetimi Türkiye Büyük Millet Meclisinin bütçe hakkına uygun şekilde yürütülür.
  5. e) Kamu mali yönetimi mali disiplini sağlar.
  6. f) Kamu mali yönetimi ekonomik, mali ve sosyal etkinliği birlikte sağlayacak şekilde kamusal tercihlerin oluşması için gerekli ortamı yaratır.
  7. g) Kamu idarelerinin mal ve hizmet üretimi ile ihtiyaçlarının karşılanmasında, ekonomik veya sosyal verimlilik ilkelerine uygun olarak maliyet-fayda veya maliyet-etkinlik ile gerekli görülen diğer ekonomik ve sosyal analizlerin yapılması esastır.” (KMYKK Madde 5)

2.2.2     Kamu Kaynağının Kullanılmasının Genel Esasları

2.2.2.1 Mali saydamlık

Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında denetimin sağlanması amacıyla kamuoyu zamanında bilgilendirilir. Bu amaçla;

  1. Görev, yetki ve sorumlulukların açık olarak tanımlanması,
  2. b) Hükümet politikaları, kalkınma planları, yıllık programlar, stratejik planlar ile bütçelerin hazırlanması, yetkili organlarda görüşülmesi, uygulanması ve uygulama sonuçları ile raporların kamuoyuna açık ve ulaşılabilir olması,
  3. c) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından sağlanan teşvik ve desteklemelerin bir yılı geçmemek üzere belirli dönemler itibarıyla kamuoyuna açıklanması,
  4. d) Kamu hesaplarının standart bir muhasebe sistemi ve genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine uygun bir muhasebe düzenine göre oluşturulması zorunludur.” (KMYKK Madde 7)

2.2.2.2 Hesap verme sorumluluğu

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” (KMYKK Madde 8)

“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” (GYMY Madde 43)

2.2.3     Muhasebe sistemi

Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür.

Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” (KMYKK Madde 49)

2.2.4     Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri

2.2.4.1 Temel kavramlar

             Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür:

  1. a) Süreklilik: Kamu idarelerinin faaliyetleri, herhangi bir zaman sınırlamasına tabi olmaksızın sürdürülür.
  2. b) Dönemsellik: Kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.
  3. c) Parayla ölçülme: Parayla ölçülebilen ekonomik olay ve işlemlere ilişkin muhasebe kayıtları, ortak ölçü olarak ulusal para birimi ile yapılır.
  4. d) Maliyet esası: Para mevcudu, alacaklar ve maliyetinin belirlenmesi mümkün veya uygun olmayan kalemler hariç, kamu idareleri tarafından edinilen varlık ve hizmetler, bunların elde edilme maliyet bedelleriyle muhasebeleştirilir. Maliyet bedeli tespit edilemeyen varlık ve kaynakların değerlemesine ilişkin hükümler saklıdır.
  5. e) Belgelendirme: Muhasebe kayıtları, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılır.
  6. f) Tutarlılık: Muhasebe uygulamalarının, faaliyet ve bütçe uygulama sonuçlarının ve bunlara ilişkin yorumların birbirini izleyen dönemlerde tutarlı bir şekilde karşılaştırılabilirliğinin sağlanması esastır. Uygulanan muhasebe politikalarının değişmesi durumunda, değişikliklerin ve mali etkilerinin mali tablo dipnotlarında açıklanması zorunludur.
  7. g) Tam açıklama: Mali tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir.
  8. h) Önemlilik: Bir hesap kalemi veya mali bir olayın nispi ağırlık ve değerinin, mali tablolarda yer verilecek önemde olması esastır.
  9. i) İhtiyatlılık: Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır. Faaliyet sonucunu değiştirmeye yönelik olarak gizli yedekler ya da gereğinden fazla karşılık ayrılamaz.” (GYMY Madde 5)

2.2.5     Muhasebe Politikalarında Değişiklikler ve Temel Yanlışlıklar

2.2.5.1 Muhasebe politikalarındaki değişiklikler

             “Muhasebe politikaları, dönemden döneme tutarlı bir şekilde uygulanır. Ancak bu politikalar, yeni düzenlemelerin gerektirmesi veya işlemlerin ve olayların daha sağlıklı sunulmasını sağlamak amacıyla değiştirilebilir. Genel yönetim muhasebesinin uygulanmasına ilişkin ilkeler, esaslar, kurallar ve raporlamaya ilişkin yeni uygulamaya konulacak politikalar önceden uygulayıcılara ve kullanıcılara duyurulur ve değişikliklerin mevcut muhasebe politikaları ve raporlarını nasıl etkileyeceği açıklanır.” (GYMY Madde 138)

2.2.5.2          Temel yanlışlıklar

             Temel yanlışlık, içinde bulunulan faaliyet döneminde fark edilen ve faaliyet sonuçları üzerindeki önemli etkisi dolayısıyla geçmiş dönemlerde yayımlanmış olan mali tabloların güvenilirliğini etkileyen yanlışlıklardır. Önceki dönemlerle ilgili süregelen herhangi bir temel yanlışlık, faaliyet sonuçlarının yeni dönem açılış kayıtlarında düzeltilir. Karşılaştırmalı bilgiler, eğer yanlışlık açıklamaya değecek kadar önemli görülürse düzeltilir ve aşağıdaki hususlar ayrıca açıklanır:

  1. a) Temel yanlışlıkların niteliği,
  2. b) İçinde bulunulan faaliyet dönemi ve geçmiş faaliyet dönemleri için yapılan düzeltmeler,
  3. c) Karşılaştırmalı mali tablolarda yer alan önceki faaliyet dönemlerine ilişkin düzeltilmiş tutarlar,
  4. d) Düzeltmenin karşılaştırmalı bilgiyi içerecek şekilde yapıldığına ilişkin hususlar.” (GYMY Madde 139)

2.2.6     Mali İstatistikler

2.2.6.1  Kapsam, temel ilkeler ve kurumsal çevre

“Mali istatistikler, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mali işlemlerini kapsar. Mali istatistikler, uluslararası standartlara uygun olarak bütünlük, güvenilirlik, kullanışlılık, yöntemsel geçerlilik ve ulaşılabilirlik ilkeleri çerçevesinde; yeterli mesleki eğitimi almış personel tarafından muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak ve istatistiksel yöntemler kullanılarak hazırlanır. Mali istatistiklerin hazırlanmasında kamu idarelerinin yöneticileri uygun kurumsal çevrenin oluşturulması için gerekli önlemleri alır.” (KMYKK Madde 52)

 

2.3  Stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme

“Kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar.

Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar.” (KMYKK Madde 9)

2.4 Bütçe

Belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgedir. (KMYKK )

İl özel idaresi, belediye, bağlı idare ve birliklerin bütçesi, mali yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösteren, gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin veren bir meclis kararıdır.

Mali yıl bütçesi, stratejik planlar dikkate alınarak izleyen iki yılın gelir ve gider tahminleri ile birlikte görüşülür ve değerlendirilir.

Bütçe, kurumların plan ve programlarının gerekleri ile fayda ve maliyet unsurları göz önünde tutularak verimlilik, tutumluluk ilkeleri ile uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanır ve uygulanır.

Bütçe, gider, gelir ve finansmanın ekonomik sınıflandırması bölümlerinden oluşur.

Gider bütçesi, kurumsal, fonksiyonel, finansman tipi ve ekonomik sınıflandırma olmak üzere dört bölüme ayrılır. Finansman tipi sınıflandırma tek düzeyden, diğer sınıflandırmalar dört düzeyden oluşur. Gelir bütçesi ve finansmanın ekonomik sınıflandırması cetvelleri de dört düzeyden oluşur. Kurumlar ihtiyaç duymaları halinde, bu düzeyler dışında ilave düzeyler açabilirler.” (MİBMY Madde 5)

2.4.1     Bütçe İlkeleri

Bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde aşağıdaki ilkelere uyulur:

  1. a) Bütçelerin hazırlanması ve uygulanmasında, makroekonomik istikrarla birlikte sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak esastır.
  2. b) Kamu idarelerine bütçeyle verilen harcama yetkisi, kanunlarla düzenlenen görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla kullanılır.
  3. c) Bütçeler, kalkınma planı ve programlarda yer alan politika, hedef ve önceliklere uygun şekilde, idarelerin stratejik planları ile performans ölçütlerine ve fayda-maliyet analizine göre hazırlanır, uygulanır ve kontrol edilir.
  4. d) Bütçeler, stratejik planlar dikkate alınarak izleyen iki yılın bütçe tahminleriyle birlikte görüşülür ve değerlendirilir.
  5. e) Bütçe, kamu malî işlemlerinin kapsamlı ve saydam bir şekilde görünmesini sağlar.
  6. f) Tüm gelir ve giderler gayri safi olarak bütçelerde gösterilir.
  7. g) Belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesi esastır.
  8. h) Bütçelerde gelir ve gider denkliğinin sağlanması esastır.
  9. i) Bütçeler, ait olduğu yıl başlamadan önce Türkiye Büyük Millet Meclisi veya yetkili organlarca kabul edilmedikçe veya onaylanmadıkça uygulanamaz.
  10. j) Bütçelerde, bütçeyi ilgilendirmeyen hususlara yer verilmez.
  11. k) Bütçeler kurumsal, işlevsel ve ekonomik sonuçların görülmesini sağlayacak şekilde Maliye Bakanlığınca uluslararası standartlara uygun olarak belirlenen bir sınıflandırmaya tabi tutularak hazırlanır ve uygulanır.
  12. l) Bütçe gelir ve gider tahminleri ile uygulama sonuçlarının raporlanmasında açıklık, doğruluk ve mali saydamlık esas alınır.
  13. m) Kamu idarelerinin tüm gelir ve giderleri bütçelerinde gösterilir.
  14. n) Kamu hizmetleri, bütçelere konulacak ödeneklerle, mevzuatla belirlenmiş yöntem, ilke ve amaçlara uygun olarak gerçekleştirilir.
  15. o) Bütçelerde, ödenekler belirli amaçları gerçekleştirmek üzere tahsis edilir.” (KMYKK Madde 13)

2.4.2      Gider bütçesi

 “Gider bütçesi, kurumsal, fonksiyonel, finansman tipi ve ekonomik sınıflandırma olmak üzere dört bölümden oluşur.” (MİBMY Madde 6)

2.4.2.1 Ekonomik sınıflandırma

Ekonomik sınıflandırma, kurumların faaliyetlerinin ekonomik ve mali anlamda çeşitlerini gösteren bir sınıflandırmadır. Ekonomik sınıflandırma dört düzeyden oluşur, birinci düzeyi iki haneli, iki ve üçüncü düzeyi tek haneli, dördüncü düzeyi ise iki haneli rakamla kodlanır.”  (MİBMY Madde 10

Birinci düzey ekonomik kodlar;

01 Personel Giderleri
02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri
03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri
04 Faiz Giderleri
05 Cari Transferler
06 Sermaye Giderleri
07 Sermaye Transferleri
08 Borç Verme
09 Yedek Ödenekler

2.4.3     Gelir bütçesi

Gelir bütçesi kurumların gelirlerinin çeşitlerini gösterir.  Dört düzeyden oluşur. Birinci düzey iki haneli, ikinci ve üçüncü düzey tek haneli, dördüncü düzey iki haneli rakamla kodlanır.” (MİBMY Madde 10)

Birinci düzey ekonomik kodlar;

01 Vergi Gelirleri
02 Vergi Dışı Gelirler
03 Sermaye Gelirleri
04 Alınan Bağışlar Ve Yardımlar
08 Alacaklardan Tahsilatlar
09 Ret Ve İadeler  (-)

2.4.4     Bütçe denkliğinin sağlanması

Bütçe denkliğinin sağlanmasında bütçe gelirleri esas alınır. Gelirlerin giderleri karşılamaması halinde aradaki fark, ilk olarak gider bütçesinde öngörülen tertiplerden indirim yapılması ya da yeni gelir kaynakları bulunması suretiyle giderilmeye çalışılır. Buna rağmen denklik sağlanamamış ise, borçlanma yoluna gidilerek veya varsa önceki yıldan nakit devri yoluyla bütçe denkliği sağlanır.” (MİBMY Madde 19)

 

2.5  Faaliyet Raporları

2.5.1     Faaliyet Raporları Mevzuatı

2.5.1.1 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu

Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 6. Bölümü “Faaliyet Raporları ve Kesin Hesap Başlığı” altında 41. Maddede Faaliyet Raporlarına, 42. Maddede ise Kesin Hesap Kanununa ilişkin hükümlere yer vermiştir. Kanunun, Faaliyet Raporuna ilişkin 41. Madde hükümleri şu şekildedir:

MADDE 41.-  Üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerince, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, her yıl faaliyet raporu hazırlanır. Üst yönetici, harcama yetkilileri tarafından hazırlanan birim faaliyet raporlarını esas alarak, idaresinin faaliyet sonuçlarını gösteren idare faaliyet raporunu düzenleyerek kamuoyuna açıklar.

İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.

Görüldüğü üzere 5018 sayılı kanunda, kanun koyucu çok önemli bulduğu için faaliyet raporunda yer alacak hususları da belirleyerek şu şekilde sıralamıştır:

  • İdare Hakkında Genel Bilgiler,
  • Bütçe Hedef ve Gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenleri,
  • Varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan malî bilgiler,
  • Stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgileri.

2.5.1.2 5393 Sayılı Belediye Kanunu:

Faaliyet Raporlarıyla ilgili kanun düzeyinde (araştırmamızla bağlantılı) bir düzenleme de 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda bulunmaktadır. Belediye Kanunu’nun Belediyelerin Denetimi başlıklı 4. Kısmında 54 ve 55. Maddelerde Denetimin amacı ve Denetimin kapsamı ve türleri hususlarına değinilmiş, 56. Madde ise faaliyet raporu başlığıyla verilmiş ve bu maddede sadece faaliyet raporuyla ilgili hükümlere yer verilmiştir. Belediye Kanunu’nun Belediyelerin Denetimi başlıklı dördüncü kısımdaki hükümler şu şekildedir:

“DÖRDÜNCÜ KISIM

Belediyelerin Denetimi

Faaliyet raporu

        MADDE 56.- Belediye başkanı, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 41 inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen biçimde; stratejik plân ve performans programına göre yürütülen faaliyetleri, belirlenmiş performans ölçütlerine göre hedef ve gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerini ve belediye borçlarının durumunu açıklayan faaliyet raporunu hazırlar. Faaliyet raporunda, bağlı kuruluş ve işletmeler ile belediye ortaklıklarına ilişkin söz konusu bilgi ve değerlendirmelere de yer verilir.

Faaliyet raporu nisan ayı toplantısında belediye başkanı tarafından meclise sunulur. Raporun bir örneği İçişleri Bakanlığına gönderilir ve kamuoyuna da açıklanır.”

5393 sayılı Belediye Kanunu’nda faaliyet raporu hazırlama sorumluluğu doğrudan Belediye Başkanına verilmiş, Faaliyet raporunda yer alacak bilgiler 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 41 inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen biçimde

  • Stratejik plân ve performans programına göre yürütülen faaliyetler,
  • Belirlenmiş performans ölçütlerine göre hedef ve gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenleri,
  • Belediye borçları,
  • Bağlı kuruluş ve işletmeler ile belediye ortaklıklarına ilişkin söz konusu bilgi ve değerlendirmeler şeklinde sayılmıştır.

2.5.1.3 Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik:

Faaliyet Raporu bu derecede önemli bir belge olduğu için Maliye Bakanlığı’nca “Raporda yer alacak hususlar, raporların hazırlanması, ilgili idarelere verilmesi, kamuoyuna açıklanması ve bu işlemlere ilişkin süreler ile diğer usul ve esasları” belirlemek üzere Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hazırlanmıştır.

Yönetmelik 5 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar; ikinci bölümde Raporlama İlkeleri; üçüncü bölümde Faaliyet Raporlarının Düzenlenmesi, İlgili İdarelere Verilmesi ve Bu İşlemlere İlişkin Süreler; dördüncü bölümde Birim ve İdare Faaliyet Raporlarında Yer Alması Gereken Hususlar; beşinci bölümde ise Çeşitli ve Son Hükümler konularına yer verilmiştir.

2.5.2     Faaliyet Raporu Hazırlama İlkeleri

Yönetmeliğin 2. Bölümünde 4-9.  Maddelerinde Birim ve İdare Faaliyet Raporlarında uyulacak ilkeler olarak, Sorumluluk ilkesi, Açıklık ilkesi, Tam açıklama ilkesi, Tutarlılık ilkesi, Yıllık olma ilkesi belirlenmiştir. Bu ilkeleri Yönetmelik’teki hükümlere paralel olarak kısaca paylaşmak faydalı olacaktır:

2.5.2.1 Sorumluluk ilkesi

             Yönetmeliğin 4. Maddesi sorumluluk ilkesini şu şekilde tarif etmiştir: “MADDE 4 – (1) Faaliyet raporları mali saydamlık ve hesap verme sorumluluğunu sağlayacak şekilde hazırlanır.”  Yönetmelik hükmünden anlaşılacağı üzere sorumluluk ilkesi iki kavram üzerine oturtulmuştur: Mali Saydamlık ve Hesap Verme Sorumluluğu.

Mali Saydamlık kavramı dikkate alındığında mevzuatın faaliyet raporlarında yer verilmesini istediği bütçe uygulama sonuçları, temel mali tablolar, borç ve yükümlükler gibi mali bilgileri paylaşmaları gerektiği, paylaşmamış olan idarelerin sorumluluk ilkesiyle bağdaşır bir şekilde davranmadığı anlaşılacaktır.

Sorumluluk İlkesinin ikinci kavramı olan hesap verme sorumluluğu ise yönetim yetkisini doğrudan veya dolaylı olarak halktan alan idarelerin idare faaliyet raporlarını hazırlamalarını bir tanıtım ve reklam aracı olmaktan çok bir hesap verme aracı olarak görmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır. Hesap Verme Sorumluluğu ilkesinin doğrudan bir sonucu olarak da mevzuatımız faaliyet raporlarının kurumsal web siteleri üzerinden kamuoyuyla paylaşılmasını öngörmektedir.

2.5.2.2 Doğruluk ve tarafsızlık ilkesi

             Yönetmeliğin 5. Maddesi doğruluk ve tarafsızlık ilkesini şu şekilde tarif etmiştir: “MADDE 5 – (1) Faaliyet raporlarında yer alan bilgilerin doğru, güvenilir, önyargısız ve tarafsız olması zorunludur.”  Yönetmelik hükmünden anlaşılacağı üzere doğruluk ve tarafsızlık ilkesi gereği faaliyet raporunda yer alan bilgilerin doğru, güvenilir, önyargısız ve tarafsız olması gerekmektedir.

2.5.2.3 Açıklık ilkesi

             Yönetmeliğin 6. Maddesi açıklık ilkesini şu şekilde tarif etmiştir: “MADDE 6 – (1) Faaliyet raporları, ilgili tarafların ve kamuoyunun bilgi sahibi olmasını sağlamak üzere açık, anlaşılır ve sade bir dil kullanılarak hazırlanır. (2) Raporlarda teknik terim ve kısaltmaların kullanılması durumunda bunlar ayrıca tanımlanır.”  Açıklık ilkesi metinden anlaşılacağı üzere faaliyet raporlarının sunulduğu ilgili taraflar ve kamuoyunun bilgi sahibi olmasını amaçlamaktadır. Dolayısıyla onların anlayacağı açıklıkta ve sadelikte hazırlanması gerekmektedir.

2.5.2.4 Tam açıklama ilkesi

             Yönetmeliğin 7. Maddesi tam açıklama ilkesini şu şekilde tarif etmiştir: “MADDE 7 – (1) Faaliyet raporlarında yer alan bilgilerin eksiksiz olması, faaliyet sonuçlarını tüm yönleriyle açıklaması gerekir. (2) İdarenin faaliyetleriyle ilgisi olmayan hususlara faaliyet raporlarında yer verilmez.” Metinden anlaşılacağı üzere tam açıklama ilkesinin gereği olarak faaliyet raporundaki bilgilerin eksiksiz olması, faaliyet sonuçlarını tüm yönleriyle açıklaması, faaliyet raporlarında idarenin faaliyetleriyle ilgisi olmayan faaliyetlere raporda yer verilmemesi gerekmektedir.

Faaliyet Raporlarındaki bilgilerin eksiksiz olması, faaliyet sonuçlarını tüm yönleriyle açıklaması ifadesinden idarelerin faaliyet raporlarında sadece işlerine gelen, olumlu yönlerini anlatmamalarını, olumsuz sonuçları da açıklamaları gerektiği ortaya çıkmaktadır.

2.5.2.5 Tutarlılık ilkesi

             Yönetmeliğin 8. Maddesi tam açıklama ilkesini şu şekilde tarif etmiştir: “MADDE 8 – (1) Faaliyet sonuçlarının gösterilmesi ve değerlendirilmesinde aynı yöntemler kullanılır. Yöntem değişiklikleri olması durumunda, bu değişiklikler raporda açıklanır. (2) Faaliyet raporları yıllar itibarıyla karşılaştırmaya imkân verecek biçimde hazırlanır.” Metinden anlaşılacağı üzere tutarlılık ilkesi faaliyet sonuçlarının gösterilmesi ve değerlendirilmesinde aynı yöntemlerin kullanılması, yıllar itibariyle karşılaştırmaya imkan verecek şekilde hazırlanmasını gerektirmektedir.

2.5.2.6 Yıllık olma ilkesi

             Yönetmeliğin 9. Maddesi yıllık olma ilkesini şu şekilde tarif etmiştir: “MADDE 9 – (1) Faaliyet raporları, bir mali yılın faaliyet sonuçlarını gösterecek şekilde hazırlanır.” Metinden anlaşılabileceği üzere yıllık olma ilkesi faaliyet raporunda verilen bilgilerin tek kalemde birden çok yılı ifade etmemesi veya kısmen bir mali yılı, kısmen diğer bir mali yıla ilişkin faaliyetleri gösterecek şekilde hazırlanmaması gerektirmektedir.

2.6  Sayıştay Denetim Rehberleri

Ülkemizde gerel merkezi yönetim gerekse yerel yönetim kurumları olsun kamu kurumlarını mevzuat çerçevesinde denetleyen ve denetim sonuçlarını TBMM’ye sunan en üst kurum Sayıştay’dır. Sayıştay 6085 Sayılı Sayıştay Kanunu çerçevesinde denetim yapmaktadır. 5018 sayılı KMYKK’na paralel olarak Sayıştay’In denetim kapsamı ve yönteminde de değişiklik olmuş ve Sayıştay gerçekleştirdiği / gerçekleştireceği denetimlere ilişkin uygulama birliği sağlamak amacıyla denetim Rehberleri hazırlamıştır. Denetim Türüne göre hazırlanmış olan Rehberin başlıkları aşağıda sunulmuştur:

  • Düzenlilik denetimi rehberi[1]
  • Performans denetimi rehberi[2]
  • Faaliyet raporları değerlendirme rehberi[3]
  • Mali istatistikleri değerlendirme rehberi[4]

Siyasi partiler de kamuoyu adına denetim yaptıkları için denetimlerini yaparken ülkemizde denetim alanındaki en uzman kuruluş olan Sayıştay’ın denetim tecrübesinden faydalanmak hiç şüphesiz çok önemli bir husustur. Bu çerçevede Sayıştay’ın Denetim Rehberlerinde çalışmamızla ilgili bölümler özetlenerek aşağıda sunulmuştur:

2.6.1     Faaliyet raporları değerlendirme rehberi

2.6.1.1 Mali Bilginin Değerlendirilmesi

İdare faaliyet raporlarında yer alan mali bilginin değerlendirilmesinde ilgili mali yıla ilişkin yürütülen düzenlilik denetimi sonuçlarından yararlanılır. İdarelerin faaliyet raporlarında sundukları mali bilginin aşağıda sıralanan hususları kapsaması gerekmektedir:

Kullanılan kaynaklar,

Bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenleri,

Varlık ve yükümlülükler,

Yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgiler,

Temel mali tablolar ve bunlara ilişkin açıklamalar,

İç ve dış denetim sonuçları hakkında bilgiler.

Denetim ekibi denetlediği kamu idaresinin sunduğu mali tablo ve verilerden yukarıda sayılanları düzenlilik denetimi sürecinde aşağıda yer alan kriterlere göre değerlendirir.

Tamlık: Mali tabloların kapsadığı döneme ilişkin gelir ve gider işlemlerinin tamamı kaydedilmeli ve ait olduğu mali tabloya yansıtılmalıdır.

Gerçekleşme: Tüm gelir ve gider işlemleri mali tabloların ilgili olduğu dönemde gerçekleşmiş olmalı ve bunlara ilişkin kayıtlar kurumun gerçek işlemlerini yansıtmalıdır.

Dönemsellik: Kayıtlarda yer alan tüm işlemler ilgili dönem içinde veya sonuçları itibariyle o dönemle ilgili olmalıdır.

Sınıflandırma: Tüm gelir ve gider işlemleri doğru hesaplara kaydedilmiş olmalıdır.

Düzenlilik denetimi süresince yapılacak incelemelere ek olarak Form 1[5]’de yer alan soruların cevaplandırılması suretiyle mali bilginin değerlendirilmesi yapılacaktır. Bu değerlendirme sırasında öncelikle mali tablolarda yer alan bilgilerin idare faaliyet raporuna doğru aktarılıp aktarılmadığı kontrol edilmelidir. “[6]

2.6.1.2 Mali İstatistikleri Değerlendirme Rehberi

 “Mali istatistikler; hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımlarından değerlendirilir”[7].

  • Hazırlanma Bakımından Değerlendirme: Kamu mali istatistiklerinin hazırlanmasında kullanılan yöntemler ve iç kontroller gözden geçirilir.
  • Yayımlanma Bakımından Değerlendirme: Bu süreç, yayımlanan mali istatistiklerin yayımlanma araçlarının ve takviminin değerlendirilmesini içerir.
  • Doğruluk ve Güvenilirlik Bakımından Değerlendirme: Doğruluk ve güvenilirlik bakımından değerlendirme, bütçe tiplerine göre tasnifli olan istatistiklerin ait oldukları idarelerin verilerinin doğru ve güvenilir olmasından başlayarak, üretilen bu verilerin derlenme ve birleştirme/konsolidasyonu aşamalarına kadar güvenilirliğinin değerlendirilmesini içerir. Doğruluk ve güvenilirlik bakımından değerlendirmede, verilerin derlenmesinde uygulanan usul ve prosedürlerin doğruluğu ve güvenilirliği ile bu usullerin güvenli bir iç kontrol sistemine sahip olup olmadığı araştırılır.
  • Önceden Belirlenmiş Standartlara Uygunluk Bakımından Değerlendirme

Sektörel sınıflamaya uygunluk: Kamu mali istatistikleri 5018 sayılı Kanunda tanımlanan genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mali işlemlerini içermekle birlikte Maliye Bakanlığının bu kapsamı uluslararası standartlara göre yeniden belirleme yetkisi bulunduğundan yapılan değerlendirmede bu husus göz önünde bulundurulur.

Muhasebe standartlarına uygunluk: Mali istatistikler, genel yönetim sınıflamasında yer alan idarelerin mali işlemlerinin muhasebe kayıtlarından üretilir. Mali işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanması, uluslararası muhasebe ve raporlama standartlarına uygun olarak düzenlenen muhasebe yönetmelikleri ile belirlenmektedir.

2.6.1.3 Denetim Hedefleri:

Denetim hedefleri, denetlenen kurum tarafından mali tablolarda ve eklerinde açıkça veya zımnen ifade edilen beyanlardır. Bu beyanların doğruluğunu test etmek, denetçi için denetimde ulaşılacak bir hedef olmaktadır. Denetim hedefleri gelir gider hesaplarına/gelir tablosuna, varlık ve kaynak hesaplarına/bilançoya ve mali tabloların sunumuna ve dipnotlarına ilişkin olmak üzere üç başlıkta ele alınmaktadır.

2.6.1.3.1     Gelir Gider Hesapları/Gelir Tablosuna İlişkin Denetim Hedefleri

  • Tamlık: Mali tabloların kapsadığı döneme ilişkin gelir ve gider işlemlerinin tamamı kaydedilmeli ve ait olduğu mali tabloya yansıtılmalıdır.
  • Doğruluk: Tüm gelir ve gider işlemleri gerçek değeriyle kaydedilmiş olmalıdır. Tüm gelir ve giderler, ait olduğu mali tabloda uygun tutarlarla ifade edilmelidir.
  • Gerçekleşme: Tüm gelir ve gider işlemleri mali tabloların ilgili olduğu dönemde gerçekleşmiş olmalı ve bunlara ilişkin kayıtlar kurumun gerçek işlemlerini yansıtmalıdır.
  • Dönemsellik: Kayıtlarda yer alan tüm işlemler ilgili dönem içinde veya sonuçları itibariyle o dönemle ilgili olmalıdır.
  • Uygunluk: Kurumlar, yasalarla kendilerine verilen görevleri ifa ederken mevzuata uygun hareket etmekle yükümlüdürler. Kurumların mali tablolarındaki kayıt ve bilgiler ile bunların dayandığı gelir, gider ve mal işlemleri kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olmalıdır.
  • Sınıflandırma: Tüm gelir ve gider işlemleri doğru hesaplara kaydedilmiş olmalıdır.

2.6.1.3.2     Varlık ve Kaynak Hesaplarına/Bilançoya İlişkin Denetim Hedefleri

  • Tamlık: Mali tablolar, düzenleniş tarihi itibari ile denetlenen kurumun tüm varlıklarını ve kaynaklarını göstermelidir. Kurumun bilançosunda ya da mali tablolarında yer alması gereken varlıklar ve kaynaklar kayıt dışı bırakılmamalıdır.
  • Aidiyet: Varlık ve kaynaklar, bilanço tarihi ya da mali tablonun düzenlendiği tarih itibariyle denetlenen kuruma ait ya da kurumun kullanımında olmalıdır.
  • Değerleme: Varlık ve kaynaklar, bilanço tarihi ya da mali tablonun düzenlendiği tarih itibariyle taşıdığı değeri göstermelidir. Varlık ve kaynaklara ilişkin mevzuatın öngördüğü değerleme yapılmalıdır.
  • Mevcudiyet: Varlık ve kaynaklar, bilanço tarihi ya da mali tablonun düzenlendiği tarih itibariyle denetlenen kurumda mevcut olmalıdır. Fiilen mevcut olmayan varlıklar veya hukuken ödenmeyecek borçlar bilançoda ya da mali tablolarda yer almamalıdır.
  • Uygunluk: Varlık ve kaynakların elde edilmesi ve kullanılmasına ilişkin işlemler kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olmalıdır.
  • Sınıflandırma: Varlık ve kaynaklar ilgili hesaplara kaydedilmiş olmalıdır.

2.6.1.3.3     Mali Tabloların Sunumuna ve Dipnotlarına İlişkin Denetim Hedefleri

  • Gerçekleşme: Düzenleyici hesaplarda yer alan bilgilerle dipnotlardaki açıklamalar gerçekleşmiş işlemlere veya olaylara dayanmalıdır.
  • Tamlık: Mali tablolara ilişkin dipnotlarda ve düzenleyici hesaplarda yer alması gereken tüm bilgiler beyan edilmiş olmalıdır.
  • Sınıflandırma ve Anlaşılırlık: Mali tablolarda yer alan bilgiler doğru hesaplara kaydedilmeli (uygun Şekilde sınıflandırılmalı), uygun Şekilde sunulmalı ve bunlara ilişkin dipnotlar anlaşılır olmalıdır.
  • Uygunluk: Mali tablolara ilişkin dipnotlarda ve düzenleyici hesaplarda yer alan bilgiler kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olmalıdır.
  • Doğruluk ve Değerleme: Mali tablolara ilişkin dipnotlarda ve düzenleyici hesaplarda yer alan bilgiler doğru olarak ve gerçek tutarlarda beyan edilmelidir.“[8]

3.      STRATEJİK PLAN, PERFORMANS PROGRAMLARI VE FAALİYET RAPORLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

3.1  2015-2019 Stratejik Planının Değerlendirilmesi

3.1.1     Misyon İfadesinin Değerlendirmesi

Misyon:  Misyon kısaca, kurumun kişiliği, kimliği ve varlık nedeni olup kuruluşun “varlık sebebim nedir?”, yani “Niçin varım?” sorusuna verdiği cevaptır.

               2010-2014 Stratejik Planı’nda misyon ifadesi; “Yerinden kentsel dönüşüm projeleriyle estetik bir görünüme sahip binalardan oluşan, yeşil alanları, geniş ve bakımlı sokakları, otoparkları, yeniden düzenlenmiş sanayi yapısıyla güler yüzlü ve mutlu insanların yaşadığı sosyal, kültürel ve ticari açıdan cazibe merkezi bir ilçe olmak

2015-2019 Stratejik Planı’nda misyon ifadesi; “Yaşanabilir Bir Bayrampaşa İçin Halkımızın Mutluluğunu Her Şeyin Üzerinde Tutmak

Değerlendirme: Misyon ifadesinin akılda kalıcı olması açısından kısa tutulması olumlu iken, belediyenin görev ve yetkilerine, varlık amacına ilişkin soruya cevap vermeyen soyut bir ifade olması zayıflıktır.

3.1.2     Vizyon İfadesinin Değerlendirilmesi

Vizyon: Bir kurum için realist, güvenli, çekici bir gelecektir. İnsan grupları tarafından benimsenen bir idealdir, bir ümittir. Kuruluşun “Ne olmak istiyoruz” sorusuna vereceği cevaptır.

2010-2014 Stratejik Planı’nda vizyon ifadesi; Halkımızın inanç ve değer yapısıyla bütünleşerek önemli kararları onlarla birlikte vermek, sürdürülebilir ve yaşanabilir bir Bayrampaşa için yeni kaynaklar yaratmak, mevcut kaynaklarımızı daha verimli bir şekilde kullanmak ve kentsel dönüşüm sürecini zamana yayarak halkımızın mutluluğunu her şeyin üzerinde tutmak

2015-2019 Stratejik Planı’nda vizyon ifadesi; “Mutlu ve Güler Yüzlü İnsanların Yaşadığı Sosyal, Kültürel ve Ticari Açıdan İstanbul’un Cazibe Merkezlerinden Biri Olmak”

Değerlendirme: Vizyon ifadesinin rutin görev ve sorumlulukları hatırlatmak yerine iddialı, çekici, heyecan verici olması ve uzun ifadeler yerine akılda kalacak şekilde kısa tutulması olumlu değerlendirilen bir husustur.

3.1.3     İlkelere İlişkin Değerlendirme

İlkeler, bir kurumun misyonunu yerine getirmek, vizyonuna ulaşmak için çaba sergilerken bağlı kalacağı değerleri ifade etmektedir. İlkeli davranmak, başarının ve güvenin temel şartıdır. Özellikle kamu kurumlarında ilkeli olmak daha büyük önem arz etmektedir. Çünkü kamu kurumları, kamu kaynaklarını kullanarak, kamudan aldığı yetkiyle, kamuya hizmet üretmektedirler.

2010-2014 Stratejik Planı- İlkeler 2015-2019 Stratejik Planı- İlkeler
Dürüstlük ve güvenilirlik Dürüstlük ve güvenilirlik
Zamanında ve etkili hizmet sunma Zamanında ve etkili hizmet sunma
Adaletli ve objektif olma Adaletli ve objektif olma
Güler yüzlülük ve içtenlik Güler yüzlülük ve içtenlik
Sorunları çözme
Kalite yönelimli olma
Şeffaflık ve kamuoyu sorumluluğu
Sosyal adaletçi olma ve eşit hizmet
Cesaret ve kararlılık

Değerlendirme: Bazı ilkelerin yeni dönem Stratejik Planında kaldırılması Bayrampaşa Belediyesinin yeni dönemde bu ilkelere verdiği önemin azalması olarak anlaşılabilir mi? Ya da bu ilkeler gereği zaten yerine getirilen genel ilkeler olarak mı anlaşılmalıdır. Rapor ilk sorunun gerçekle daha bir örtüştüğünü göstermektedir.

 

3.1.4     Hedef ve Faaliyetlere İlişkin Değerlendirme

Bayrampaşa Belediyesi 2015-2019 Stratejik Planında 223 adet Stratejik Hedef ve Faaliyet belirlenmiştir. Bayrampaşa Belediyesi BU hedef ve faaliyetlerinin toplamda %37’sinin Dış Kaynak (İBB vd.) %63’ünün ise kendi öz kaynakları ile gerçekleştirmeyi hedeflemiştir. Stratejik Alan bağlamında değerlendirdiğimizde ise Kentsel Dönüşüm hedeflerinin %67’sinin, Şehir Hayatını Geliştirmeye yönelik hedeflerin ise %47’sinin dış kaynak / diğer kurumlarca yapılmasını öngörmüştür.

Stratejik Alan Dış Kaynak Öz Kaynak Toplam
Sayı Satır % Sayı Satır % Sayı Sütun %
Eğitim, Spor, Kültür ve Sosyal Hayat 18 38% 30 63% 48 22%
Kaynak Üretme ve Kurumsal Gelişim 0 41 100% 41 18%
Kentsel Dönüşüm 8 67% 4 33% 12 5%
Şehir Hayatını Geliştirmek 57 47% 65 53% 122 55%
Toplam 83 37% 140 63% 223 100%

Ciddi mali kaynak getiren hedeflerin dış kaynakla yapılmasının öngörülmesi, 2015-2019 Stratejik Planının başarılı olmasını büyük ölçüde düşürmekte ve diğer kurumların kararlarına bağımlı kılmaktadır. 2015-2019 Stratejik Planı’nın belki de en önemli eksikliği budur.

3.2  Performans Programları

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu gereği ilgili yönetmeliklerde öngörülen şekilde 5 yıllık olan Stratejik Planın 1 yıllık uygulama dilimlerini oluşturmak ve bütçeye de esas olmak üzere Performans Programları hazırlanmak ve belediyelerin web sitesinde ilgili yılın Ocak Ayı sonuna kadar kamuoyuyla paylaşmak üzere yayınlanmak zorundadır. Ancak Bayrampaşa Belediyesi (BB) 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ait Performans Programlarını web sitesinde yayınlamamıştır. Bu durumda BB Stratejik Planda belirlenen “Zamanında ve etkili hizmet sunma” ilkesine uyulduğu söylenebilir mi? Buna ilişkin web sayfası ekran görüntüsü aşağıda sunulmuştur:

Değerlendirme: Bayrampaşa Belediyesi 2015-2019 Stratejik Plan Dönemine ilişkin Performans Programlarını yasal zorunluluğa rağmen yayınlamadığı için, performans programlarına ilişkin değerlendirme yapılamamıştır.


 

3.3  2016 Yılı Faaliyet Raporu

Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporlarına Dair Yönetmelik gereğince hazırlanan İdare Faaliyet Raporlarının Performans Sonuçları bölümünde Performans Hedefleri ve sonuçlarına ilişkin bilgi ve değerlendirmelere yer verilir. Bayrampaşa Belediyesinin 2016 Faaliyet Raporunda Performans Sonuçları tablolarında aşağıdaki tabloda görüleceği üzere -0- (Sıfır) hedeflenip, -0-(Sıfır) gerçekleşen ancak Performans Puanı 100 olarak değerlendirilen 26 gösterge vardır. Bu hesaplama-değerlendirme mantığı tümüyle sakat bir mantıktır. Bu kadar vahim hata yapılan Performans Sonuçları Tablolarının diğer sonuçlarını değerlendirmek raporu gereğinden fazla ciddiye almak olacağı için Faaliyet Raporunun performans sonuçlarına ilişkin ayrıca bir değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Kodu Müdürlük Gösterge(İş) Adı Ölçü Birimi Yıllık Hedef Gerçekleşen (İş) Performans Puanı Sonuç Sh
2.6.1.F1.G1 Kültür Ve Sosyal İşler Md. Planlanan hizmetlerin gerçekleştirilme oranı Yüzde 0 100 100 175
1.2.1.F2.G2 Fen İşleri Md Kocatepe cad prestij ad.düzenlemesini yapmak yüzde 0 0 100 179
1.6.3.F1.G1 Fen İşleri Md Planlanan lobi ve kontrol faaliyetlerinin gerçekleştirilme oranı yüzde 0 0 100 179
2.1.1.F3.G3 Fen İşleri Md Planlanan lobi ve kontrol faaliyetlerinin gerçekleştirilme oranı yüzde 0 0 100 179
2.1.2.F1.G1 Fen İşleri Md Planlanan lobi ve kontrol faaliyetlerinin gerçekleştirilme oranı yüzde 0 0 100 180
2.2.1.F2.G2 Fen İşleri Md Planlanan lobi ve kontrol faaliyetlerinin gerçekleştirilme oranı yüzde 0 0 100 180
2.4.1.F1.G1 Fen İşleri Md Planlanan lobi ve kontrol faaliyetlerinin gerçekleştirilme oranı yüzde 0 0 100 180
2.5.1.F2.G2 Fen İşleri Md Planlanan lobi ve kontrol faaliyetlerinin gerçekleştirilme oranı yüzde 0 0 100 180
2.6.3.F1.G1 Fen İşleri Md Planlanan lobi ve kontrol faaliyetlerinin gerçekleştirilme oranı yüzde 0 0 100 180
1.2.1.F12.G12 Fen İşleri Md Altıntepsi-İsmetpaşa mah.otoban üstü kapatılması yüzde 0 0 100 180
1.6.2.F5.G5 Fen İşleri Md Altıntepsi Mah.atölye ve garajlar alanına zemin altı otopark yapımı yüzde 0 0 100 180
1.6.2.F8.G8 Fen İşleri Md Kartaltepe mah.Nihat Ergin Parkı zemin altı otoparkı yapmak yüzde 0 0 100 180
1.6.2.F10.G10 Fen İşleri Md Murat mah. Dökümcüler Parkı zemin altı otoparkı yapmak yüzde 0 20 100 180
1.7.1.F3.G3 Fen İşleri Md Bayrampaşa’ya 2.Metro Sultançiftliği-Vezneciler hattı projesi uygulamak yüzde 0 0 100 181
2.3.1.F3.G3 Fen İşleri Md Bayrampaşaspor Sosyal Tesis ve hizmet binası yapmak yüzde 0 0 100 181
2.4.1.F3.G3 Fen İşleri Md Eski Cezaevi alanına okul yapılması yüzde 0 0 100 181
2.4.1.F5.G5 Fen İşleri Md. Uygun okul bahçelerine prefabrik kreşlerin yapılması yüzde 0 0 100 181

 

4.      BAYRAMPAŞA BELEDİYESİNİN MALİ PERFORMANSI

4.1  Stratejik Planda Mali Hedefler

4.1.1     2010–2014 Stratejik Planında Mali Hedefler

Stratejik Amaç: 1. Kurumsal Gelişimin Sağlanması

Stratejik Hedef: 1.8 Belediye Gelirlerinin Artırılması


 

4.1.2     2015–2019 Stratejik Planında Mali Hedefler

Stratejik Amaç: 4.4. Mali ve Hukuki Yapıyı Güçlendirmek

Stratejik Hedef: 4.4.1. Bütçe ve tahakkuk-tahsilat gerçekleşme oranını artırmak

 

4.1.3     İlkeler ve Mali Amaç / Hedeflere İlişkin Değerlendirme

2010–2014 Stratejik Planı

Stratejik Amaç: 1. Kurumsal Gelişimin Sağlanması

Stratejik Hedef: 1.8 Belediye Gelirlerinin Artırılması

2015–2019 Stratejik Planı

Stratejik Amaç: 4.4. Mali ve Hukuki Yapıyı Güçlendirmek

Stratejik Hedef: 4.4.1. Bütçe ve tahakkuk-tahsilat gerçekleşme oranını artırmak

 

Yine stratejik planda tüm faaliyetleri yerine getirirken uyacağı ilkeler olarak da “Dürüstlük ve güvenilirlik, Zamanında ve etkili hizmet sunma, Adaletli ve objektif olma,  Güler yüzlülük ve içtenlik”i belirlemiştir. Bu ilkeler içinde çalışma konumuz olan mali yapıyla özellikle “dürüstlük ve güvenilirlik” önemlidir. Bu ilkeden yola çıkarak mali verilerin gerçeği tam olarak yansıtacak şekilde sunulmasını bekleyebiliriz.

Stratejik Planlamanın kavramsal yapısı şu şekilde kurulur. Vizyona ulaşmak için öncelikli alanlar belirlenir. Bu alanlara ilişkin amaçlar ortaya konulur. Amaçlara ulaşmak içinse hedefler öngörülür. Alandan hedefe doğru zaman aralığı azalır ve genelden özele doğru kapsamda daralma görülür.

Bayrampaşa Belediyesinin mali alana ilişkin ortaya koyduğu amaç ve hedefler aşağıda sunulmuştur:

Alan 4. Kaynak Üretme ve Kurumsal Gelişim

Amaç 4.4. Mali ve Hukuki Yapıyı Güçlendirmek

Hedef 4.4.1. Bütçe ve tahakkuk-tahsilat gerçekleşme oranını artırmak

Stratejik Planlarda öngörülen hedeflere hangi oranda ulaşıldığını tespit etmek üzere performans göstergeleri belirleme gerekliliği vardır. Çünkü kurumun performansı önceden konulan performans göstergeleri izlenerek tespit edilebilir. Bayrampaşa Belediyesi 2015-2019 Stratejik Planında Performans Göstergelerini belirlememiştir. Bu ise Bayrampaşa Belediyesinin Stratejik Planının performansını ölçülebilir olmaktan çıkarmıştır.

4.2  Performans Programlarında Mali Hedefler

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu gereği ilgili yönetmeliklerde öngörülen şekilde 5 yıllık olan Stratejik Planın 1 yıllık uygulama dilimlerini oluşturmak ve bütçeye de esas olmak üzere Performans Programları hazırlanmak ve belediyelerin web sitesinde ilgili yılın Ocak Ayı sonuna kadar kamuoyuyla paylaşmak üzere yayınlanmak zorundadır. Ancak Bayrampaşa Belediyesi (BB) 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ait Performans Programlarını web sitesinde yayınlamamıştır. Bu durumda BB Stratejik Planda belirlenen “Zamanında ve etkili hizmet sunma, dürüstlük ve güvenilirlik” ilkelerine uyduğu söylenebilir mi? Buna ilişkin web sayfası ekran görüntüsü aşağıda sunulmuştur:

 

4.3  Faaliyet Raporlarında Mali Hedefler

Bayrampaşa Belediyesi stratejik planında performans göstergelerine yer vermemekle birlikte Faaliyet Raporlarında yer vermiştir. Bayrampaşa Belediyesinin mali alana ilişkin performans göstergelerinin Performans Sonuçları Tablosunda Mali Hizmetler ve İşletme Müdürlüğü altında verildiği görülmektedir. Performans Sonuç Tablolarının 2015 ve 2016 yılı sayfa ekran alıntıları aşağıda sunulmuştur.

Mali Yapıyla ilişkili Performans Göstergeleri incelendiğinde, göstergelerin (Mükelleflere tek sicil verme, Tespit edilen kaçak sayısı, Gelen Asker ailesi yardım taleplerinden uygun olanların karşılanma oranı (%),Talep edilen raporların hazırlanması oranı) olarak belirlendiği görülmektedir. Belirlenen göstergelere göre BB bu hedef bağlamında çok başarılı-başarılı olduğunu tespit etmiştir.  Bu göstergelerin stratejik planda ortaya konulan “Hedef 4.4.1. Bütçe ve tahakkuk-tahsilat gerçekleşme oranını artırmak” hedefini hiçbir şekilde ölçemeyeceği hatta bazılarının ilgisiz bile olduğu söylenebilir. Bu durumda BB Stratejik Planda belirlediği “dürüst ve güvenilir, adaletli ve objektif olma” ilkelerine uyduğu söylenebilir mi?

 

Hâlbuki hedef cümlesinin içinde performans göstergesi kavramı bulunmaktadır. Buna göre söz konusu performans göstergeleri, en genel haliyle Bütçe Gerçekleşme Oranı (Gider), Bütçe Gerçekleşme Oranı (Gelir), Tahakkuk-Tahsilat Gerçekleşme Oranı ve Gelirin Gideri Karşılama Oranı vb göstergeler olmalıydı. Aşağıda bu göstergeler ışığında gerçekte BB’nin performansı gösterilmektedir. Son iki yılda Sermaye / Servet Satışlarıyla gelirde elde edilen iyileşme dışında çok başarılı kategorisine giren bir husus bulunmamaktadır.

 

 

5.      MALİ BİLGİLERİN GÜVENİLİRLİĞİ

Mali performansa ilişkin analize başlamadan önce mali verilerin ne ölçüde doğru bilgiyi yansıttığı kısaca güvenilirliğine ilişkin –her ne kadar mevzuat verilerin gerçeği yansıtacak şekilde ve hesap verme sorumluluğu içinde sunulması gerektiğini vurgulasa da- bir değerlendirme yapılması gerekmektedir. Elbette bu değerlendirme Faaliyet Raporlarında sunulan bilgi düzeyinde olacaktır.

5.1  Sermaye Gelirlerinin Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri içerisinde gösterilmesi

2012 yılında Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinin diğer yıllardan farklı ve çok yüksek olarak yaklaşık 34 milyon olarak gerçekleştiği görülmektedir. Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri Kira, Ecrimisil, hizmetlerden alınan ücret ve bedellerden oluşan gelirlerden oluşurken; Sermaye Gelirleri Taşınmaz veya taşınır duran varlıkların satışından elde edilen gelirlerden oluşmaktadır. Teşebbüs ve mülkiyet gelirlerinin her yıl düzenli olarak elde edilmesi beklenirken, sermaye gelirleri özü itibariyle servet satışlarından oluştuğu için tek seferlik gelirlerdir. Bu sebeple 2012 yılındaki bu yüksek tutarı incelememiz gerekmektedir.

2009 Yılı 2010 Yılı 2011 Yılı 2012 Yılı 2013 Yılı 2014 Yılı 2015 Yılı 2016 Yılı
Teşebbüs ve Mülkiyet Geliri 4.922.521 6.025.260 12.333.842 33.738.031 9.755.559 9.120.428 9.233.654 12.789.378
Sermaye Gelirleri 1.604.391 40.128 19.887 0 0 0 11.845.500 14.445.586

2012 Yılı Faaliyet Raporunda sunulan 2012 Yılı Gelir Bütçe Hesapları Tablosu incelendiğinde teşebbüs mülkiyet gelirlerinin içerisinde yer alan Mal ve Hizmet Satış Gelirlerinin 30 milyonun üzerinde gerçekleştiği görülmektedir. Bu yüksek tutar ve aynı tabloda Sermaye Gelirlerinin sıfır olarak gözükmesi bize acaba başka bir gelir kaleminde gösterilmesi gereken bir gelirin yanlışlıkla (!) burada mı gösterildiğini akla getirmektedir. Tek seferlik yüksek bir tutar olması bunun sermaye (servet satış) gelirleri kapsamında olabileceğini akla getirmektedir. Bu iz üzerinde çalıştığımızda yine 2012 Faaliyet Raporunun Emlak ve İstimlak Müdürlüğü faaliyetlerinin anlatıldığı bölümde 22 adet yol fazlası satışı, 4 adet gayrimenkul satışı yapıldığı görülmektedir. Aşağıdaki tabloda söz konusu mali işlemler özetle paylaşılmıştır:

Ana Başlık Taşınmaz Bilgisi Tutarı Toplam
Yol Fazlası Satışları 22 Adet Yol fazlası satışı 372.694,66 372.694,66
Gayrimenkul Satışları 94.50 m2 yüzölçümlü, 8/4 pafta,157 parsel 85.484,70 25719539,70
366.11 m2 yüzölçümlü,8/5 pafta,849 parsel 183.055,00
8/8 pafta,14600 parsel 93,114 nolu imalathaneler 140.000,00
8/8 pafta,14600 parsel 94 nolu imalathane 71.000,00
8/8 pafta,14600 parsel 135 nolu imalathane 60.000,00
8/8 pafta,14600 parsel 136 nolu imalathane 60.000,00
8/8 pafta,14600 parsel 157 nolu imalathane 70.000,00
18/3 pafta,20848 parsel, 1.247 m2 yüzölçümlü akaryakıt istasyonu 14.550.000,00
2/5 pafta,20714 parsel, 786 m2 yüzölçümlü akaryakıt istasyonu 10.500.000,00
Toplam Sermaye Gelirleri 26.092.234,36 26.092.234,36

Tabloda görüleceği üzere belediye faaliyet raporunda 1 TL dahi Sermaye Geliri görülmemesine rağmen 26.092.234,36 TL’lik Sermaye Geliri elde edilmiştir. Sermaye Gelirleri doğrudan Bilançodaki Duran Varlık hesapları ile alakalı bir husustur. Sermaye Gelirlerinde gösterilmesi gereken bir işlemin Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri içerisinde gösterilmesi aynı zamanda Bilanço verilerinin güvenilirliğini de zedelemiştir.

 

 

 

5.2  Açık ve Fazlanın Finansmanına İlişkin Bilgilerin Sunulması:

Bütçe hazırlanmasında denk bütçe yapılması esastır. Gelir ve Gider arasında denklik olmadığı durumda kurum borçlanma yaparak bu denkliği sağlar. Bu planlama Açık ve Fazlanın Finansmanı Tablosunda gösterilir. Faaliyet raporlarında Gelir ve Giderler bütçelenen ve gerçekleşen olarak verilirken Borçlanmaya ilişkin veriler sadece –anladığımız kadarıyla- bütçelenen olarak veriliyor. Yıl içinde ne kadar borç alınmış, ne kadar borç ödenmiş olduğuna ilişkin bilgi verilmemiştir. Hâlbuki Açık ve Fazlanın Finansmanına ilişkin bilgiler şu şekilde sunulmalıydı:

…Yılı Açık/Fazlanın Finansman Ekonomik Sınıflandırması (TL)

Bütçe Gerçekleşme
Borçlanma
İç Borçlanma
Kullanım
Ödeme (-)

 

Borçlanmaya ilişkin kısmi bazı bilgilere ise Faiz Giderlerinin açıklamak amacıyla paylaşılan bilgilerden ulaşılabiliyor: 2015 ve 2016 yılı Faaliyet Raporunda söz konusu değerlendirmeler şu şekildedir:

“2015 FR, Faiz Giderleri belediyemizin yıl içinde borçlandığı faiz ödeneklerinin takip edildiği gider kalemidir. Faiz gideri için 2.000.000 TL bütçe ayrılmış yılsonu yatırım projelerimizden özellikli yol düzenlemesi işi Altıntepsi Mahallesi Kutlu Sokak, Orta Mahalle, Adalet Sokak, Kocatepe Mahallesi Bayrampaşa genelinde cadde ve sokaklarda asfalt kaplama yapılması işi için İller Bankası’ndan kredi alınmış yılsonu % 186 ile 3.722.035 TL gerçekleşmiştir.”

“2016 FR, Faiz giderleri belediyemizin yıl içinde borçlandığı faiz ödeneklerinin takip edildiği gider kalemidir. Faiz gideri için 4.520.000,00 TL. bütçe ayrılmış yılsonu yatırım projelerimizden özellikli yol düzenlemesi işi Altıntepsi Mahallesi Kutlu Sokak , Orta Mah., Adalet Sokak, Kocatepe Mah., Bayrampaşa genelinde cadde ve sokaklarda asfalt kaplama yapılması işi için İller Bankasından kredi alınmış yıl sonu %74,43 ile 3.364.401,79TL gerçekleşmiştir.”

 

5.3  Tablolarda Hatalı / Şüpheli Görünen Bazı Tutarlar / Bilgiler

  • Bilanço Verilerinde Arazi ve Arsaların 2011 yılında 7.169.785,9 TL iken 2012 yılında 34.818.968 TL’ye çıktığı görülmektedir. Hâlbuki yukarıda izah edildiği gibi 25 milyonun üzerinde bir satış olmuştur. Bu artış anlaşılamamaktadır.
  • Yine bilanço verilerinde Binaların 53.743.501 TL’den 141.033.429 TL’ye çıktığı görülmektedir. Bilanço dipnotlarında veya ilgili faaliyet raporlarında bu değişikliğe ilişkin bilgi verilmemiştir.
  • Demirbaşlar 2012 yılında 31.351.977 TL olarak görülürken 2013 yılında birden 9.704.648 TL’ye düşmüştür. Bilanço dipnotlarında veya ilgili faaliyet raporlarında bu değişikliğe ilişkin bilgi verilmemiştir.

 

6.      MALİ ANALİZ

6.1  Bütçe Büyüklükleri

Bayrampaşa Belediyesinin (BB) 2009-2018 yılları arasında hazırladığı tüm bütçeleri açık bütçe olarak hazırlamıştır. Her yıl 5 milyon-20 milyon lira arasında açık bütçe yapmış ve borçlanma ihtiyacı hissetmiştir. BB denk bütçe hazırlama becerisi / iradesi gösterememiştir. Gider bütçesi 9 yılda %100’ün üzerinde artarak 2009 yılında 96 milyonken, 2018 yılında 265 milyona çıkmıştır. Gelir Bütçesi ise %170 artarak 2009 yılında 91 milyonken 2016 yılında 246 milyon olmuştur.

6.2  Gelir-Gider Gerçekleşmeleri

Bayrampaşa Belediyesi gelir-gider gerçekleşmeleri incelendiğinde gelirlerin 8 yılda %145 artarak 2009 yılında 60 milyonken 2016 yılında 147 milyona ulaştığı görülmektedir. Giderler ise 8 yılda %90 artarak 76 milyondan 145 milyona çıkmıştır. Gelirin gideri karşılama oranı incelendiğinde ise 2011,2012 ve 2016 yılları dışında %100’ün altında kaldığı görülmektedir. %100’ün üstünde kaldığı yıllarda ise bu durum Sermaye / Servet / Taşınmaz satışlarından kaynaklanmıştır. 2017 yılı gerçekleşme değerleri Mali Durum ve Beklenti Raporundan alınmıştır. 2017 Yılı Mali Durum ve Beklenti Raporuna göre ise yıl sonu gelirin gideri karşılayacağı öngörülmüştür.

 

6.3  Açık ve Fazlanın Finansmanı (Mali Borçlanma)

Tanım: Finansmanın ekonomik sınıflandırması

Bütçenin hazırlanmasında;

  1. Bütçe açığı ortaya çıkar ise ve bu açık borçlanma yoluyla kapatılacaksa yapılacak borçlanma tutarı,
  2. Bütçe açığı ortaya çıkar ise ve bu açık önceki yıldan nakit devri yoluyla kapatılacaksa devreden nakit tutarı,
  3. Bütçe fazlası ortaya çıkar ise, bu fazlanın nasıl değerlendirileceği,
  4. Alınan borçların anapara ödemeleri, “Finansmanın Ekonomik Sınıflandırması Cetvelinde” gösterilir.

Alınan borçlar ile bu borçların anapara ödemeleri gelir ve gider bütçelerinde gösterilmez. Alınan borçların faiz tutarları gider bütçesinin faiz giderleri tertibinden ödenir.” (MİBMY Madde 20)

Analiz:

Bütçede borçlanma öngörülmesine ve yıl içerisinde borçlanma yapılmasına rağmen borçlanmaya ilişkin gerçekleşme bilgilerine (borç alma ve geri ödeme) faaliyet raporlarında yer verilmediği için değerlendirme yapılamamaktadır.

2015 Yılı Faaliyet Raporundan (sh51), “Faiz Giderleri belediyemizin yıl içinde borçlandığı faiz ödeneklerinin takip edildiği gider kalemidir. Faiz gideri için 2.000.000 TL bütçe ayrılmış yılsonu yatırım projelerimizden özellikli yol düzenlemesi işi Altıntepsi Mahallesi Kutlu Sokak, Orta Mahalle, Adalet Sokak, Kocatepe Mahallesi Bayrampaşa genelinde cadde ve sokaklarda asfalt kaplama yapılması işi için İller Bankası’ndan kredi alınmış yılsonu % 186 ile 3.722.035 TL gerçekleşmiştir.

2016 Yılı Faaliyet Raporundan (sh53), “Faiz giderleri belediyemizin yıl içinde borçlandığı faiz ödeneklerinin takip edildiği gider kalemidir. Faiz gideri için 4.520.000,00 TL. bütçe ayrılmış yılsonu yatırım projelerimizden özellikli yol düzenlemesi işi Altıntepsi Mahallesi Kutlu Sokak , Orta Mah., Adalet Sokak, Kocatepe Mah., Bayrampaşa genelinde cadde ve sokaklarda asfalt kaplama yapılması işi için İller Bankasından kredi alınmış yıl sonu %74,43 ile 3.364.401,79TL gerçekleşmiştir.

 

 


 

6.4  Yıllar İtibariyle Giderler

 

Bayrampaşa Belediyesinin (BB) Gider Bütçesi 2009 yılında 96 milyon TL iken, 8 yılda %97 oranında artarak 2016 yılında 190 milyon olmuştur. Gerçekleşen Giderleri ise 2009 yılında 76 milyon TL iken, 8 yılda %91 artarak 145 milyon olmuştur. Gider Bütçesi Gerçekleşme Oranı bu 8 yılda ortalama %83 olmuştur.

2015 Yılı Gider Kalemlerinin Toplam Giderler İçindeki Payı

2016 Yılı Gider Kalemlerinin Toplam Giderler İçindeki Payı

6.5  Yıllar İtibariyle Gelirler

 

Bayrampaşa Belediyesinin (BB) Gelir Bütçesi 2009 yılında 91 milyon TL iken, 8 yılda %76 oranında artarak 2016 yılında 160 milyon olmuştur. Gerçekleşen Gelirleri ise 2009 yılında 60 milyon TL iken, 8 yılda %145 artarak 147 milyon olmuştur. Gelir Bütçesi Gerçekleşme Oranı bu 8 yılda ortalama %86 olmuştur.

Gelir Bütçesi Gerçekleşme Oranının 2011 yılındaki yüksekliği ağırlıklı olarak Emlak Vergisi Rayiç Değerlerinin yenilenmesi, 2012, 2015 ve 2016 yılında ise gayrimenkul satışlarıyla sağlanmıştır. Bu hususların detayları sonraki bölümlerinde sunulmuştur.

2015 Yılı Gelir Kalemlerinin Toplam Gelirler İçindeki Payı

2016 Yılı Gelir Kalemlerinin Toplam Gelirler İçindeki Payı

6.6  Gider Kalemlerinin Mali Analizi

6.6.1     Personel Giderleri

Tanım:

Bu bölüm, kamu personeli ile kamu personeli olmasa bile bunlar gibi çalıştırılan veya hizmetinden faydalanılan kişilere veya diğerlerine bordroya dayalı olarak nakden yapılan ödemeleri kapsayacaktır. Ayni nitelikteki ödemeler “mal ve hizmet alım giderleri”ne, Devletin işveren sıfatıyla sosyal güvenlik kurumlarına ödediği primler ise “sosyal güvenlik kurumuna Devlet primi giderleri” bölümüne dâhil edilecektir.

Personel giderlerinin ikinci düzeyinde çeşitli personel kanunlarına göre çalıştırılanların istihdam çeşitleri ile çalıştırılma veya hizmetinden yararlanma yöntemleri esas alınarak; memurlar, sözleşmeli personel, işçiler, geçici personel ve diğer personel olarak beş grupta sınıflandırılmıştır. Üçüncü düzey, ödeme türlerine göre sınıflandırılmıştır.” (ABSİR)

Analiz:

2009-2016 yılları arasında Personel Giderlerinin Gider Bütçesi içindeki oranı ağırlıklı olarak %13-%15, Gerçekleşen Giderler içindeki oranı %14-%17 arasında değişmiştir. Personel Giderleri bütçesinin gerçekleşme oranı ise %88-%103 arasında değişmiştir.

 

Personel Giderleri Bütçesi 2009 yılından itibaren 8 yılda %92 oranında, Personel Giderleri Gerçekleşmesi ise %87 oranında artmıştır. Personel Giderleri gibi büyük ölçüde sabit parametrelerle değişen Bütçe Gerçekleşme Oranının birçok yıl %85’in altında olması bütçelemenin / planlamanın çok sağlıklı yapılmadığını göstermektedir.

Giderler Toplamı Personel Giderleri
Bütçe Gerçekleşme Bütçe Bütçe İçindeki Oranı 2009’a Göre Artışı Gerçekleşme Giderler İçindeki Oranı 2009’a Göre Artışı Gerçekleşme Oranı
2009 Yılı 96.100.000 75.887.650 12.700.187 13% 100% 11.222.059 15% 100% 88%
2010 Yılı 99.200.002 79.273.644 14.888.278 15% 104% 12.331.310 16% 117% 83%
2011 Yılı 109.978.674 93.083.806 14.406.681 13% 123% 14.681.837 16% 113% 102%
2012 Yılı 124.000.000 104.791.684 17.017.986 14% 138% 17.426.427 17% 134% 102%
2013 Yılı 134.500.000 126.511.488 20.963.637 16% 167% 19.174.139 15% 165% 91%
2014 Yılı 189.000.000 148.008.121 24.480.550 13% 195% 20.483.664 14% 193% 84%
2015 Yılı 180.000.000 155.159.052 23.072.782 13% 204% 21.910.688 14% 182% 95%
2016 Yılı 190.000.000 145.345.027 23.769.656 13% 192% 24.495.348 17% 187% 103%
2017 Yılı 205.000.000 28.203.563 14% 212%
2018 Yılı 265.000.000 30.902.545 12% 332%

6.6.2     Mal ve Hizmet Alım Giderleri

Tanım:

…Bu bölüm, büro malzemesi alımları, kira, yakıt, elektrik ödemeleri ile parasal limitlere bakılmaksızın rutin bakım-onarım ödemelerini, telefon vb. haberleşme giderlerini, yolluk giderlerini, taşıma giderlerini, düşük değerli veya bir yıldan az kullanım ömrü olan ekipmanlar için yapılan ödemeler ile çeşitleri ve açıklamaları ekli listelerde ve bu rehberin ilerleyen bölümlerinde ifade edilen benzeri giderleri kapsayacaktır…

03.1 Üretime Yönelik Mal Ve Malzeme Alımları

03.2 Tüketime Yönelik Mal Ve Malzeme Alımla

03.3 Yolluklar

03.4 Görev Giderleri

03.5 Hizmet Alımları

03.6 Temsil Ve Tanıtma Giderleri

03.7 Menkul Mal, Gayrimaddi Hak Alım, Bakım Ve Onarım Giderleri

03.8 Gayrimenkul Mal Bakım Ve Onarım Giderleri

03.9 Tedavi Ve Cenaze Giderleri” (ABSİR)

Analiz:  

Mal ve Hizmet Alım Giderleri Bütçesinin 8 yılda %134 artarak 2009 yılında 51 milyon lira iken 2016 yılında 120 milyona çıktığı görülmektedir. Mal Hizmet Alım Giderleri bütçe gerçekleşme oranı yıllar itibariyle farklılık gösterse de ortalama %92 oranında gerçekleştiği görülmektedir.

 

Mal ve Hizmet Alım Giderlerinin Gider Bütçesi ve Gerçekleşmeleri içinde en büyük paya sahip olduğu görülmektedir. Mal ve Hizmet Alım Giderlerinin Bütçe içindeki payı yıllar içinde artarak 2009 yılında %53 iken, 2016 yılında %63’e çıkmıştır. Mal ve Hizmet Alım Giderlerinin Gider Gerçekleşmeleri içindeki payı yıllar içinde artarak 2009 yılında %59 iken, 2016 yılında %71’e çıkmıştır.

Giderler Toplamı Mal ve Hizmet Alım Giderleri
Bütçe Gerçekleşme Bütçe Bütçe İçindeki Oranı 2009’a Göre Artışı Gerçekleşme Giderler İçindeki Oranı 2009’a Göre Artışı Gerçekleşme Oranı
2009 Yılı 96.100.000 75.887.650 51.016.118 53% 100% 44.576.519 59% 100% 87%
2010 Yılı 99.200.002 79.273.644 55.110.347 56% 108% 50.606.040 64% 114% 92%
2011 Yılı 109.978.674 93.083.806 60.685.587 55% 119% 53.756.556 58% 121% 89%
2012 Yılı 124.000.000 104.791.684 64.307.951 52% 126% 65.076.059 62% 146% 101%
2013 Yılı 134.500.000 126.511.488 76.140.981 57% 149% 75.223.851 59% 169% 99%
2014 Yılı 189.000.000 148.008.121 120.491.376 64% 236% 100.338.658 68% 225% 83%
2015 Yılı 180.000.000 155.159.052 112.608.290 63% 221% 112.463.761 72% 252% 100%
2016 Yılı 190.000.000 145.345.027 119.619.841 63% 234% 103.351.685 71% 232% 86%
2017 Yılı 205.000.000 130.330.591 64% 255%
2018 Yılı 265.000.000 155.764.105 59% 305%

6.6.3     Faiz Giderleri

Tanım:  “Faiz, ödünç alınan paranın kullanımı karşılığında yapılan ödeme olarak tanımlanır. Bu itibarla, faiz ödemeleri finansman bölümünde sınıflandırılan borç alınan paranın anapara geri ödemesinden ve borçlanma için ödenen komisyon ve ihraç giderlerinden ayrılır. Faiz, dönemler içerisinde sürekli olarak birikmekle birlikte, ödendiği zaman bütçeye gider olarak yazılmalıdır.

04.1 Kamu Kurumlarına Ödenen İç Borç Faiz Giderleri

04.2 Diğer İç Borç Faiz Giderleri

04.3 Dış Borç Faiz Giderleri

04.4 Iskonto Giderleri

04.5 Para Piyasası Nakit İşlemleri Faiz Giderleri

04.6 Türev Ürün Giderleri

04.7 Kira Sertifikası Giderleri” (ABSİR)

Analiz: Faiz Giderlerinin Gider Bütçesi ve Gerçekleşmeleri içindeki oranı 2009 yılında %1 iken, yıllar içinde artarak 2016 yılında %2’ye çıkmıştır. Faiz Giderleri Bütçesinin Gerçekleşme Oranının ise 8 yıllık ortalaması ise %161 olarak gerçekleşmiştir. Bayrampaşa Belediyesinin 8 yılda Faize 16.664.689 TL ödediği görülmektedir.

Faiz Giderleri Bütçesi 2009 yılında 1 milyon TL iken 8 yılda %352 artarak 2016 yılında 4,5 milyon TL olmuştur. Faiz Giderleri Gerçekleşmesi ise 2009 yılında 440 bin TL iken 8 yılda %662 oranında artarak 2016 yılında 3,4 milyon TL olmuştur. Bayrampaşa Belediyesinin faize ayırdığı kaynağın her geçen yıl arttığı görülmektedir.

Giderler Toplamı Faiz Giderleri
Bütçe Gerçekleşme Bütçe Bütçe İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Giderler İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Oranı
2009 Yılı 96.100.000 75.887.650 1.000.000 1% 100% 441.575 1% 100% 44%
2010 Yılı 99.200.002 79.273.644 953.775 1% 95% 850.499 1% 193% 89%
2011 Yılı 109.978.674 93.083.806 1.100.000 1% 110% 2.096.318 2% 475% 191%
2012 Yılı 124.000.000 104.791.684 1.000.000 1% 100% 1.134.265 1% 257% 113%
2013 Yılı 134.500.000 126.511.488 1.500.000 1% 150% 1.958.268 2% 443% 131%
2014 Yılı 189.000.000 148.008.121 662.500 0% 66% 3.097.326 2% 701% 468%
2015 Yılı 180.000.000 155.159.052 2.000.000 1% 200% 3.722.036 2% 843% 186%
2016 Yılı 190.000.000 145.345.027 4.520.000 2% 452% 3.364.402 2% 762% 74%
2017 Yılı 205.000.000 4.010.000 2% 401%
2018 Yılı 265.000.000 4.050.000 2% 405%

2016 Yılı Faaliyet Raporundan (sh53), “Faiz giderleri belediyemizin yıl içinde borçlandığı faiz ödeneklerinin takip edildiği gider kalemidir. Faiz gideri için 4.520.000,00 TL. bütçe ayrılmış yılsonu yatırım projelerimizden özellikli yol düzenlemesi işi Altıntepsi Mahallesi Kutlu Sokak , Orta Mah., Adalet Sokak, Kocatepe Mah., Bayrampaşa genelinde cadde ve sokaklarda asfalt kaplama yapılması işi için İller Bankasından kredi alınmış yıl sonu %74,43 ile 3.364.401,79TL gerçekleşmiştir.” Bayrampaşa Belediyesinin rutin bir belediyecilik hizmeti olan yol, asfalt yapım işlerini ancak borçlanarak yapabildiği görülmektedir.

6.6.4     Cari Transferler

Tanım:

Sermaye birikimi hedeflemeyen ve cari nitelikli mal ve hizmet alımını finanse etmek amacıyla karşılıksız olarak yapılan ödemelerdir. Ayni işlemler analitik bütçe sınıflandırmasının kapsamı dışında olduğundan ayni nitelikteki transferler bu kapsamda yer almayacaktır. Transferler nihai olarak kimin yararlandığına göre değil kime ödendiğine göre sınıflandırılmalıdır.

05.1 Görev Zararları

05.2 Hazine Yardımları

05.3 Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler

05.4 Hane Halkına Yapılan Transferler

05.5 Devlet Sosyal Güvenlik Kurumlarından Hane Halkına Yapılan Fayda Ödemeleri

05.6 Yurtdışına Yapılan Transferler

05.8 Gelirlerden Ayrılan Paylar” (ABSİR)

Analiz:

Cari Transferler Bütçesi 2009 yılında 7 milyon TL iken 8 yılda %53 oranında azalarak 2016 yılında 3,4 milyon TL olmuştur. Cari Transferlerin Gerçekleşmesi ise 2009 yılında 5,2 milyon TL iken 8 yılda %31 oranında azalarak 2016 yılında 3,6 milyon TL olmuştur. Cari Transferlerin Bütçe Gerçekleşme Oranı yıllar itibariyle farklılık gösterse de 8 yıl için ortalama %82 olmuştur.

Cari Transferlerin Gider Bütçesi ve Gerçekleşmeleri içindeki oranı 2009 yılında %7 iken düzenli bir şekilde azalarak 2016 yılında %2 olmuştur. Uluslararası dernek ve birliklere üyelik aidatları, İller Bankası ortaklık payı, SGK ek karşılık emekli kesenekleri, kalkınma ajans payı gibi kalemlere ayrılan payların mevzuat açısından sabit olması Her geçen yıl Cari Transferlere ayrılan kaynağın azalması belediyenin bütçesinden yoksullara ayrılan kaynağın iyice azaldığını göstermektedir.

Giderler Toplamı Cari Transferler
Bütçe Gerçekleşme Bütçe Bütçe İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Giderler İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Oranı
2009 Yılı 96.100.000 75.887.650 7.162.231 7% 100% 5.194.241 7% 100% 73%
2010 Yılı 99.200.002 79.273.644 7.306.685 7% 102% 5.981.615 8% 115% 82%
2011 Yılı 109.978.674 93.083.806 6.158.105 6% 86% 4.782.572 5% 92% 78%
2012 Yılı 124.000.000 104.791.684 4.500.000 4% 63% 3.465.868 3% 67% 77%
2013 Yılı 134.500.000 126.511.488 4.972.295 4% 69% 4.245.774 3% 82% 85%
2014 Yılı 189.000.000 148.008.121 6.840.000 4% 96% 4.222.525 3% 81% 62%
2015 Yılı 180.000.000 155.159.052 3.440.850 2% 48% 3.436.282 2% 66% 100%
2016 Yılı 190.000.000 145.345.027 3.381.000 2% 47% 3.579.635 2% 69% 106%
2017 Yılı 205.000.000 4.480.000 2% 63%
2018 Yılı 265.000.000 4.921.000 2% 69%

6.6.5     Sermaye Giderleri

Tanım:  “Daha geniş açıklaması “Tanımlar” bölümünde yapıldığı üzere, sermaye harcamaları, sabit sermaye edinimleri, gayrimenkuller ya da gayri maddi aktiflerin edinimi için yapılan ve Devlet mal varlığını artıran ödemelerdir. Ayrıca, taşınmaz mal yapımı ile bakım-onarımının gerektirdiği yıkım ve enkaz temizleme işleri de bu kapsamda değerlendirilecektir. Bu ödemeler, her yıl bütçe kanunlarıyla belirlenecek asgari limitin üzerinde olmalıdır ve kullanım ömürleri bir yıl veya daha uzun olmalıdır.

06.1 Mamul Mal Alımları

06.3 Gayri Maddi Hak Alımları

06.4 Gayrimenkul Alımları Ve Kamulaştırması

06.5 Gayrimenkul Sermaye Üretim Giderleri

06.6 Menkul Malların Büyük Onarım Giderleri

06.7 Gayrimenkul Büyük Onarım Giderleri

06.8 Stok Alımları” (ABSİR)

Analiz: Sermaye Giderleri Bütçesi 2009 yılında 16 milyon TL iken 8 yılda %66 artarak 2016 yılında 27 milyon TL olmuştur. Sermaye Giderlerinin gerçekleşmesi ise 2009 yılında 12 milyon TL iken, 8 yıl sonra %44 azalarak 7 milyon TL’ye düşmüştür.

 

Gider kalemleri içinde en düşük gerçekleşme Sermaye Giderlerinin olmuştur. 2013 yılından sonra Sermaye Giderlerinin Gerçekleşme Oranı %82’den 2016’da %25’e kadar düşmüştür. Aynı şekilde toplam giderler içinde Sermaye Giderlerinin payı ise %16’dan %5’e kadar düşmüştür. Genel gelir bütçe gerçekleşme oranının düşük olmasıyla birlikte ilk vaz geçilen kalemin Sermaye Giderleri Kalemi olduğu görülmektedir.

Giderler Toplamı Sermaye Giderleri
Bütçe Gerçekleşme Bütçe Bütçe İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Giderler İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Oranı
2009 Yılı 96.100.000 75.887.650 16.317.259 17% 100% 12.169.177 16% 100% 75%
2010 Yılı 99.200.002 79.273.644 12.009.077 12% 74% 7.021.127 9% 58% 58%
2011 Yılı 109.978.674 93.083.806 17.821.256 16% 109% 15.328.292 16% 126% 86%
2012 Yılı 124.000.000 104.791.684 28.100.000 23% 172% 15.017.470 14% 123% 53%
2013 Yılı 134.500.000 126.511.488 20.927.500 16% 128% 17.106.230 14% 141% 82%
2014 Yılı 189.000.000 148.008.121 24.266.000 13% 149% 11.530.878 8% 95% 48%
2015 Yılı 180.000.000 155.159.052 25.515.000 14% 156% 10.363.802 7% 85% 41%
2016 Yılı 190.000.000 145.345.027 27.095.000 14% 166% 6.867.775 5% 56% 25%
2017 Yılı 205.000.000 24.313.991 12% 149%
2018 Yılı 265.000.000 52.357.500 20% 321%

2016 Yılı Faaliyet Raporundan (sh53), “Sermaye giderleri özellikli yol düzenlemesi işi Bayrampaşa genelinde cadde ve sokaklarda asfalt kaplama ve yama yapılması, Bayrampaşa’da bulunan muhtelif okulların bakım onarımı,okullara boya badana alımı gibi projelerden oluşmaktadir. Sermaye giderleri için 27.095.000,00 TL bütçe tahmin edilmiş %25,06 ile 6.867.774,87 TL gerçekleşmiştir.

6.6.6     Sermaye Transferleri

Tanım:  “Bütçe dışına sermaye birikimi amaçlayan veya sermaye nitelikli mal ve hizmetlerin finansmanı amacıyla yapılan karşılıksız ödemelerdir. Transferin cari nitelikli mi yoksa sermaye nitelikli mi olduğunu belirlemek için cari harcama – sermaye harcaması ayrımında kullanılan kriterler dikkate alınmalıdır.

07.1 Yurtiçi Sermaye Transferleri

07.2 Yurtdışı Sermaye Transferleri” (ABSİR)

Analiz: Sermaye Transferleri 2009, 2010 ve 2011 yıllarında bütçelendirilmiş ve 2009,2010 yıllarında bu bütçe kaleminde gerçekleşme olmuştur. 2012-2016 yılları arasında ise Sermaye Transferleri kaleminde bütçe ve gerçekleşme olmamıştır.

 

Acaba belediyelerin sermaye transferleri kaleminden yapması gereken giderler yok mudur? Varsa bunlar yanlışlıkla cari transferler kaleminden mi yapılmakta, yoksa gerçekleştirilmemekte midir?

Giderler Toplamı Sermaye Transferleri
Bütçe Gerçekleşme Bütçe Bütçe İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Giderler İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Oranı
2009 Yılı 96.100.000 75.887.650 500.000 1% 100% 432.848 1% 100% 87%
2010 Yılı 99.200.002 79.273.644 700.000 1% 140% 118.100 0% 27% 17%
2011 Yılı 109.978.674 93.083.806 700.000 1% 140% 0 0% 0% 0%
2012 Yılı 124.000.000 104.791.684 0 0% 0% 0 0% 0% 0%
2013 Yılı 134.500.000 126.511.488 0 0% 0% 0 0% 0% 0%
2014 Yılı 189.000.000 148.008.121 0 0% 0% 0 0% 0% 0%
2015 Yılı 180.000.000 155.159.052 0 0% 0% 0 0% 0% 0%
2016 Yılı 190.000.000 145.345.027 0 0% 0% 0 0% 0% 0%
2017 Yılı 205.000.000 0 0% 0%
2018 Yılı 265.000.000 0 0% 0%

 

 

 

6.6.7     Yedek Ödenek

Tanım:

Bütçede başlangıçta öngörülemeyen hizmetlerin karşılığı olmak üzere veya yıl içi gelişmeler neticesinde yapılan tahminlerde sapmalar olması ihtimaline karşılık hizmetleri aksatmamak amacıyla ihtiyat olarak ayrılan ödeneklerdir. Merkezi yönetim bütçesi için sadece Maliye Bakanlığı bütçesinde yer almaktadır. Merkezi yönetim bütçesinin dışında kalan idareler ise kendi bütçeleri içinde yedek ödeneklere yer verebileceklerdir.

Merkezi Yönetim bütçesi için Maliye Bakanlığı bütçesinde yer alan yedek ödeneklerin hangi hizmetlerde kullanılabileceği hususu merkezi yönetim bütçe kanunuyla açıklandığından burada tekrar edilmemiştir. Diğer idarelerin, kendi bütçelerinde yer alan yedek ödenekleri nasıl ve hangi hizmetlerde kullanacakları hususu ise ilgili mevzuatları ile bütçelerinin kabul edildiği mercilerin kararları (örneğin mahalli idareler için bütçe kararnameleri) doğrultusunda belirlenmelidir.

09.1 Personel Giderlerini Karşılama Ödeneği

09.2 Kur Farklarını Karşılama Ödeneği

09.2 Kur Farklarını Karşılama Ödeneği

09.3 Yatırımları Hızlandırma Ödeneği

09.5 Doğal Afet Giderlerini Karşılama Ödeneği

09.6 Yedek Ödenek

09.7 Yeni Kurulacak Daire Ve İdarelerin İhtiyaçlarını Karşılama Ödeneği

09.8 Mülteci Ve Göçmen Giderleri Ödeneği

09.9 Diğer Yedek Ödenekler” (ABSİR)

Analiz:

Yedek Ödenek bütçesi kendisinden doğrudan harcama yapılmayan bir ödenek kalemidir. Yedek Ödenek kaleminden yetkili organ kararıyla ilgili bütçe kalemine ödenek aktarımı yapılır ve harcamalar ilgili ödenek kaleminden yapılır. Yedek Ödenek kaleminde kalan ödenekler ise yılsonunda iptal edilir. Ancak Bayrampaşa Belediyesinin doğrudan Yedek Ödenek Kaleminden harcama yaptığı görülmektedir. Bu durum izahı gerektiren bir durumdur.

 

 

 

 

 

6.7  Gelir Kalemlerindeki Bütçe ve Gerçekleşmeler

6.7.1     Vergi Gelirleri

Tanım: Vergiler Devletin; kamu otoritesine dayanarak ve kamu amaçları için, zorunlu, karşılıksız ve geri ödemesiz olarak yaptığı tahsilatlarını içermektedir…

01.1 Gelir Ve Kazanç Üzerinden Alınan Vergiler

01.2 Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergiler

01.3 Dahilde Alınan Mal Ve Hizmet Vergileri

01.4 Uluslararası Ticaret Ve Muamelelerden Alınan Vergiler

01.5 Damga Vergisi

01.6 Harçlar

01.9 Başka Yerde Sınıflandırılmayan Vergiler” (ABSİR)

Analiz: Vergi Gelirleri 2009 yılında 27 milyon TL iken 8 yılda %110 artarak 2016 yılında 57 milyon TL olmuştur. Vergi Gelirlerinin toplam gelirler içindeki payı ise 2009 yılında %46 iken (olağan dışı gelirler olan sermaye gelirleri ve alınan bağış ve yardımların miktarına bağlı olarak) 2016 yılında %39 olmuştur.

Vergi Gelirleri Bütçesinin gerçekleşme oranı yıllar içinde farklılık göstermekle birlikte (2011 yılı hariç tutulduğunda) %66-%83 arasında değişmiştir. Vergi Gelirleri gerçekleşme miktarlarındaki artış oldukça düzenli olmuşken bütçe gerçekleşme oranlarındaki bu ölçüde sapma vergi gelirlerine yönelik bütçelemenin gerçekçi olarak yapılmadığını, gerçekçilikten uzak bir şekilde bütçe yapıldığını göstermektedir.

Gelirler Toplamı Vergi Gelirleri
Bütçe Gerçekleşme Bütçe Bütçe İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Gelirler İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Oranı
2009 Yılı 91.100.000 59.836.191 40.320.000 44% 100% 27.298.420 46% 100% 68%
2010 Yılı 95.200.000 74.940.815 43.922.600 46% 109% 35.583.148 47% 130% 81%
2011 Yılı 96.000.000 101.821.075 43.638.487 45% 108% 48.622.287 48% 178% 111%
2012 Yılı 114.500.000 122.630.739 58.923.698 51% 146% 46.238.368 38% 169% 78%
2013 Yılı 124.500.000 108.096.583 61.606.400 49% 153% 46.865.164 43% 172% 76%
2014 Yılı 170.000.000 117.239.819 80.184.494 47% 199% 53.223.294 45% 195% 66%
2015 Yılı 170.000.000 137.871.383 74.851.064 44% 186% 56.452.085 41% 207% 75%
2016 Yılı 160.000.000 147.245.207 68.825.800 43% 171% 57.379.147 39% 210% 83%
2017 Yılı 190.000.000 75.125.000 40% 186%
2018 Yılı 246.000.000 141.530.000 58% 351%

2016 Faaliyet Raporundan (sh 51) “Vergi Gelirleri; Bina Vergisi, Arsa Vergisi, Çevre Temizlik Vergisi, İlan Reklam, Eğlence Vergisi ve Harçlardan oluşmaktadır. 2016 yılı bütçesinde Vergi gelirleri için toplam 68.825.800,00 TL tahmin edilmiş yıl sonu tahsilatı ise 56.192.862,18 TL ulaşmış % 81,65 gerçekleşme sağlanmıştır.

6.7.2     Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri

Tanım: Bu bölüm, Devletin sahip olduğu mülklerden, teşebbüslerden, mali ya da gayri maddi aktiflerden sağlanan gelirlerden, idarelerin sundukları belirli hizmetler karşılığında tahsil ettikleri gelirlerden, malların kullanma veya faaliyette bulunma izni karşılığı tahsil edilen gelirlerden, mal satış (sermayeye dâhil olması gerekenler hariç) gelirlerinden, KİT ve kamu bankaları gelirlerinden, kira gelirlerinden ve bunun gibi diğer gelirlerden oluşur.

03.1 Mal Ve Hizmet Satış Gelirleri

03.2 Malların Kullanma Veya Faaliyette Bulunma İzni Gelirleri

03.3 Kit Ve Kamu Bankaları Gelirleri

03.4 Kurumlar Hasılatı

03.6 Kira Gelirleri

03.9 Diğer Teşebbüs Ve Mülkiyet Gelirleri” (ABSİR)

Analiz: Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri Bütçesi 5 milyon TL’den 8 yılda %185 artarak 2016 yılında 13 milyona çıkmıştır. Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinin gelir bütçesi içindeki oranı da %5’ten %8’e çıkmıştır. Teşebbüs ve Mülkiyet Geliri gerçekleşmeleri ise 2009 yılında 5 milyon TL’den 8 yılda %160 artarak 2016 yılında 13 milyona çıkmıştır. Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinin toplam gelirler içindeki payı ise %8-%9 arasında olmuştur.

2012 yılında Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinde görülen anormal artışın / yüksekliğin sebebi raporun önceki bölümlerinde gösterildiği gibi gayrimenkul satış gelirlerinin Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri içerisinde mal ve hizmet satış geliri olarak gösterilmesidir. Diğer bazı (2011 ve 2016 gibi) yıllarda da bu kadar fark edilecek büyüklükte olmasa da gayrimenkul satış gelirlerinin bu kalemde sehven (!) gösterilmiş olabilir.

Gelirler Toplamı Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri
Bütçe Gerçekleşme Bütçe Bütçe İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Gelirler İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Oranı
2009 Yılı 91.100.000 59.836.191 4.726.000 5% 100% 4.922.521 8% 100% 104%
2010 Yılı 95.200.000 74.940.815 7.919.520 8% 168% 6.025.260 8% 122% 76%
2011 Yılı 96.000.000 101.821.075 9.265.025 10% 196% 12.333.842 12% 251% 133%
2012 Yılı 114.500.000 122.630.739 11.556.914 10% 245% 33.738.031 28% 685% 292%
2013 Yılı 124.500.000 108.096.583 9.813.600 8% 208% 9.755.559 9% 198% 99%
2014 Yılı 170.000.000 117.239.819 15.815.272 9% 335% 9.120.428 8% 185% 58%
2015 Yılı 170.000.000 137.871.383 18.207.360 11% 385% 9.233.654 7% 188% 51%
2016 Yılı 160.000.000 147.245.207 13.450.000 8% 285% 12.789.378 9% 260% 95%
2015 Yılı 190.000.000 17.200.000 9% 364%
2016 Yılı 246.000.000 16.320.000 7% 345%

2016 Faaliyet Raporundan (sh 51) “Teşebbüs ve Mülkiyet Vergileri; Mal ve Hizmet Satış Gelirleri, Kira Gelirlerinden oluşmaktadır. 2016 yılı bütçesinde Teşebbüs ve Mülkiyet Vergileri için Toplam 13.450.000,00 TL tahmin edilmiş olup yılsonu tahsilatı 12.731.003,19 TL ulaşmış % 94,66 gerçekleşme sağlanmıştır.

 

 

6.7.3     Alınan Bağış ve Yardımlar

Tanım:

Alınan bağış ve yardımlar, karşılıksız, geri ödemesiz ve zorunluluk esasına dayanmayan tahsilatları kapsar. Alınan bağış ve yardımların kredilerden farkı belirli bir vade sonunda geri ödeme yükümlülüğü getirmemesidir. Ayni olarak edinilenler bütçe geliri olarak kaydedilmeyecektir….

04.1 Yurt Dışından Alınan Bağış Ve Yardımlar

04.2 Merkezi Yönetim Bütçesine Dahil İdarelerden Alınan Bağış Ve Yardımlar

04.3 Diğer İdarelerden Alınan Bağış Ve Yardımlar

04.4 Kurumlardan Ve Kişilerden Alınan Yardım Ve Bağışlar

04.5 Proje Yardımları

04.6 Özel Gelirler” (ABSİR)

Analiz:

 

Alınan Bağış ve Yardımlar kaleminde 2013 yılından itibaren büyük bir artış görülmektedir. Alınan Bağış ve Yardımlar Gelir Kalemi Şartlı ve şartsız bağış ve yardımlar, kişi ve kurumlardan alınan bağış ve yardımlar olarak sınıflandırılırlar. Faaliyet raporlarında bağış ve yardımların niteliğine ilişkin açıklama yapılmadığı için değerlendirme yapılamamaktadır.

Gelirler Toplamı Alınan Bağış ve Yardımlar
Bütçe Gerçekleşme Bütçe Bütçe İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Gelirler İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Oranı
2009 Yılı 91.100.000 59.836.191 2.540.000 3% 100% 454.978 1% 100% 18%
2010 Yılı 95.200.000 74.940.815 1.223.040 1% 48% 277.851 0% 61% 23%
2011 Yılı 96.000.000 101.821.075 1.357.574 1% 53% 309.514 0% 68% 23%
2012 Yılı 114.500.000 122.630.739 1.598.269 1% 63% 262.563 0% 58% 16%
2013 Yılı 124.500.000 108.096.583 150.000 0% 6% 3.991.439 4% 877% 2661%
2014 Yılı 170.000.000 117.239.819 5.202.500 3% 205% 2.167.253 2% 476% 42%
2015 Yılı 170.000.000 137.871.383 5.500.000 3% 217% 4.878.625 4% 1072% 89%
2016 Yılı 160.000.000 147.245.207 3.550.000 2% 140% 6.329.035 4% 1391% 178%
2017 Yılı 190.000.000 3.550.000 2% 140%
2018 Yılı 246.000.000 9.000.000 4% 354%

2016 Faaliyet Raporundan (sh 51) “Alınan Bağış ve Yardımlar ; Kurumlardan ve kişilerden alınan bağışlardan oluşmaktadır.2016 yılı bütçesinde Alınan Bağış ve Yardımlar için toplam 3.550.000,00 TL. Tahmin edilmiş olup yıl sonu tahsilatı 6.329.034,93TL. ulaşmış % 178,29 gerçekleşme sağlanmıştır.

6.7.4     Diğer Gelirler

Tanım:

Analiz: Diğer Gelirler için tahmini bütçe 2009 yılında 41 milyon TL iken 8 yılda %81 artarak 2016 yılında 75 milyon olmuştur. Diğer Gelirlerin Gelir Bütçesi içindeki payı %45’ten %47’ye çıkmıştır. 2009 yılında Gerçekleşen Diğer Gelirler 26 milyon TL iken %120 artarak 2016 yılında 58 milyon TL olmuştur. Diğer Gelirlerin Toplam Gelir Gerçekleşmesi içindeki payı %44’ten %39’a düşmüştür.

Büyük ölçüde Genel Bütçe Vergi Gelirleri Paylarının oluşturduğu Diğer gelirler gerçekleşmelerinin her yıl düzenli bir aralıkta arttığı görülmektedir. Ağırlıklı olarak Genel Bütçe Gelirlerinden Ayrılan Paylardan Oluşan Diğer Gelirlerdeki bütçe gerçekleşme oranının özellikle son üç yılda %80’lerin altında olması Gelir Bütçesinin gerçekçi bir şekilde hazırlanmadığını göstermektedir.

Gelirler Toplamı Diğer Gelirler
Bütçe Gerçekleşme Bütçe Bütçe İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Giderler İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Oranı
2009 Yılı 91.100.000 59.836.191 41.378.000 45% 100% 26.131.445 44% 100% 63%
2010 Yılı 95.200.000 74.940.815 41.657.720 44% 101% 33.653.417 45% 129% 81%
2011 Yılı 96.000.000 101.821.075 41.448.238 43% 100% 41.634.167 41% 159% 100%
2012 Yılı 114.500.000 122.630.739 42.761.295 37% 103% 43.488.288 35% 166% 102%
2013 Yılı 124.500.000 108.096.583 50.571.000 41% 122% 47.521.918 44% 182% 94%
2014 Yılı 170.000.000 117.239.819 66.963.084 39% 162% 53.803.450 46% 206% 80%
2015 Yılı 170.000.000 137.871.383 72.375.426 43% 175% 55.461.519 40% 212% 77%
2016 Yılı 160.000.000 147.245.207 75.074.200 47% 181% 57.586.477 39% 220% 77%
2017 Yılı 190.000.000 69.790.000 37% 169%
2018 Yılı 246.000.000 77.150.000 31% 186%

2016 Faaliyet Raporundan (sh 51) “Diğer gelirler; Faiz gelirleri, Kişi ve Kurumlardan alınan Paylar, Para Cezaları ve Diğer Çeşitli Gelirlerden oluşmaktadır. 2016 yılı bütçesinde Diğer Gelirler 75.074.200,00 TL tahmin edilmiş yıl sonu tahsilatı 57.546.720,77 TL ulaşmış % 76,66 gerçekleşme sağlanmıştır.

 

 

6.7.5     Sermaye Gelirleri

Tanım:  Devleti sahip olduğu sabit sermaye varlıklarının, stokların, arsa, arazi ve gayri maddi varlıkların satışından elde edilen gelirler sermaye geliri olarak bu ana bölümde sınıflandırılacaktır.

Devletin mülkiyetinde olan bina, arazi ve arsaların satışından elde edilen gelirler ve Devlet mülkiyetinde bulunan bina, arazi ve arsaların dışındaki sabit sermaye varlıklarının (taşıtlar, makine-teçhizat gibi menkul mallar ve diğerleri) satışından elde edilen gelirler bu bölüme kaydedilecektir.

06.1 Taşınmaz Satış Gelirleri

06.2 Taşınır Satış Gelirleri

06.3 Menkul Kıymet Ve Varlık Satış Gelirleri

06.9 Diğer Sermaye Satış Gelirleri” (ABSİR)

Analiz:

Sermaye Gelirleri taşınır ya da taşınmaz varlık satışlarından oluştuğu için olağan faaliyet geliri değildir. Bu sebeple her yıl bir önceki yılla bağlantılı şekilde bir düzen içinde gerçekleşmez. Grafikte görüldüğü üzere Bayrampaşa Belediyesi sadece 2009, 2015 ve 2016 yıllarında Sermaye Geliri elde etmiştir. Ancak Mali Bilgilerin Güvenilirliği başlığı altında gösterildiği üzere BB (incelediğimiz) 2012 yılında 25 milyon TL’nin üzerindeki gayrimenkul satışını Sermaye Gelirleri altında değil Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri altında göstermiştir. Bu ise Bayrampaşa Belediyesinin diğer yıllarda da Sermaye Gelirlerini doğru şekilde mali tablolara yansıttığı konusunda güveni zedelemiştir.

Gelirler Toplamı Sermaye Gelirleri
Bütçe Gerçekleşme Bütçe Bütçe İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Giderler İçindeki Oranı 2009’a Göre Değişim Gerçekleşme Oranı
2009 Yılı 91.100.000 59.836.191 2.636.000 3% 100% 1.604.391 3% 100% 61%
2010 Yılı 95.200.000 74.940.815 712.320 1% 27% 40.128 0% 3% 6%
2011 Yılı 96.000.000 101.821.075 790.676 1% 30% 19.887 0% 1% 3%
2012 Yılı 114.500.000 122.630.739 0 0% 0% 25.000.000* 0% 0% 0%
2013 Yılı 124.500.000 108.096.583 3.109.000 2% 118% 0 0% 0% 0%
2014 Yılı 170.000.000 117.239.819 2.847.150 2% 108% 0 0% 0% 0%
2015 Yılı 170.000.000 137.871.383 66.150 0% 3% 11.845.500 9% 738% 17907%
2016 Yılı 160.000.000 147.245.207 100.000 0% 4% 14.445.586 10% 900% 14446%
2017 Yılı 190.000.000 25.335.000 13% 961%
2018 Yılı 246.000.000 3.000.000 1% 114%

*Bu tutar 2012 yılında yanlışlıkla(!) Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri içerisinde gösterilmiştir.

 

 

6.7.6     Yıllar İtibariyle Tahsilat/Tahakkuk Oranları

Aşağıda sunulan tablolarda Bayrampaşa Belediyesinin 2015 ve 2016 yılları Tahakkuk ve Tahsilat Gerçekleşmeleri gösterilmektedir. Buna göre Toplamda Gelirler için Tahsilat/Tahakkuk Oranı 2015 yılında %61, 2016 yılında %66 olarak gerçekleşmiştir.

Tahsilat/Tahakkuk Oranı analizinde tahsilatı tahakkuka bağlı Alınan Bağış ve Yardımlar ve büyük ölçüde Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden alınan paylardan oluştuğu için Diğer Gelirlerin analizi anlamlı olmaz. Tahsilat/Tahakkuk Oranı belediyenin öz gelirlerini oluşturan ve belediye mali yönetiminin performansını ortaya koyan Vergi Gelirleri ve Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinde önemli bir göstergedir.  Vergi Gelirlerinde tahsilat Oranı 2015 yılında %51, 2016 yılında ise %50’de kalmıştır. Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinde ise Tahsilat Oranı 2015 yılında %43, 2016 yılında ise %50’de kalmıştır. Bu oranlar oldukça düşük oranlardır. Bayrampaşa Belediyesinin gelir yönetimini en kısa sürede reorganize etmesi gerekmektedir.

 

 

 

 

 

7.       Bilanço Analizleri

“ Bilanço, kurumun belli bir tarihteki varlıklarını, yabancı kaynaklarını ve öz kaynaklarını gösteren tablodur. Kesin mizanda yer alan hesapların borç kalanları bilançonun aktif hesaplarını, alacak kalanları da bilançonun pasif hesaplarını oluşturur. Aktif ve pasifi düzenleyici hesaplar bulundukları grupta eksi değer olarak gösterilir Bilançolar,  Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde belirlenmiş ilkelere uygun olarak hazırlanır ve sunulur. Bilançolar, faaliyet dönemleri arasında karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak üzere son üç faaliyet dönemine ilişkin verileri kapsayacak şekilde hazırlanır.” (MİBMY Madde 421)

7.1 Varlıkların Analizi

Tanım: Varlıklara ilişkin ilkeler

Varlıklara ilişkin ilkeler şunlardır:

  1. a) Varlıklar, likidite durumlarına göre dönen ve duran varlıklar ana hesap gruplarına ayrılır. Dönen varlıklar ana hesap grubu; hazır değerler, menkul kıymet ve varlıklar, faaliyet alacakları, kurum alacakları, diğer alacaklar, stoklar, ön ödemeler, yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri, gelecek aylara ait giderler ve gelir tahakkukları ile diğer dönen varlıklar hesap gruplarına, duran varlıklar ana hesap grubu ise; menkul kıymet ve varlıklar, faaliyet alacakları, kurum alacakları, mali duran varlıklar, maddi duran varlıklar, maddi olmayan duran varlıklar, özel tükenmeye tabi varlıklar, gelecek yıllara ait giderler ve gelir tahakkukları ile diğer duran varlıklar hesap gruplarına ayrılır.
  2. b) Faaliyet dönemi içinde paraya dönüştürülebilecek veya kullanılarak tüketilecek varlık ve alacaklar bilançoda dönen varlıklar ana hesap grubu içinde gösterilir.
  3. c) Faaliyet dönemi içinde paraya dönüştürülmesi öngörülmeyen ve hizmetlerinden bir faaliyet döneminden daha uzun süre yararlanılacak varlıklar ve vadesi faaliyet dönemini aşan alacaklar bilançoda duran varlıklar ana hesap grubu içinde gösterilir. Dönem sonunda, vadeleri bir yılın altında kalan alacaklar, bu grupta yer alan hesaplardan dönen varlıklar ana hesap grubundaki ilgili hesaplara aktarılır.
  4. d) Bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda varlıkların, bilanço tarihindeki gerçeğe uygun değerleriyle gösterilebilmesi için, varlıklardaki değer düşüklükleri gösterilerek karşılıkları ayrılır. Dönen varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan alacaklar, stoklar ve diğer dönen varlıklar içindeki ilgili kalemler için yapılacak değerlendirme sonucunda, gerekli durumlarda uygun karşılıklar ayrılır.
  5. e) Bilançoda duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile diğer duran varlıkların maliyetlerini, bunlardan yararlanılan dönemlere dağıtmak amacıyla, her dönem ayrılan amortismanların birikmiş tutarları bilançoda ayrıca gösterilir.
  6. f) Duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan özel tükenmeye tabi varlıkların maliyetini ilgili dönemlere yüklemek amacıyla, her dönem ayrılan tükenme paylarının birikmiş tutarları bilançoda ayrıca gösterilir.
  7. g) Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile diğer duran varlıkların, raporlama tarihinde gerçek değerleriyle gösterilmesi amacıyla, bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca yeniden değerlemeye tabi tutulması gerekir. Dönem sonu bilanço gününde varlık hesaplarında kayıtlı olup yabancı para cinsinden takip edilen varlıklar da değerlemeye tabi tutulur.
  8. h) Gelecek dönemlere ait olarak önceden ödenen giderler ile cari dönemde tahakkuk eden ancak, gelecek dönemlerde tahsil edilecek olan gelirler muhasebeleştirilir ve bilançoda gösterilir. Varlıklar arasında yer alan alacaklara ilişkin olarak tahakkuk eden ancak, tahsil zamanı gelmeyen faiz alacakları ilgili hesaplarda gösterilir.
  9. i) Tutarları net olarak hesaplanamayan alacaklar için herhangi bir tahakkuk kaydı yapılmaz. Bu tür alacaklar bilanço dipnotlarında veya eklerinde gösterilir.
  10. j) Mal ve hizmet karşılığı teminat veya depozito olarak verilen tutarlar, varlıklar içinde gösterilir.
  11. k) Stoklarını hesaplarında izlemeye karar veren kamu idarelerince; satmak, üretimde veya tüketimde kullanmak amacıyla edinilen ilk madde, malzeme, yarı mamul veya mamul mal, ticari mal, yan ürün, artık ve hurda gibi stoklar maliyet bedelleriyle dönen varlıklar içindeki ilgili hesaplara kaydedilir ve raporlanır. Bunlardan yapılan satışlar, tüketimler veya kullanımlar stok hesaplarından düşülerek karşılıkları duruma göre ilgili varlık veya gider hesaplarına kaydedilir.” (GYMY Madde 9)

 

Analiz:

Bayrampaşa Belediyesinin 2009-2016 yılları arası bilançosu incelendiğinde varlıklarda Duran Varlıklar kaynaklı 2012 ve 2014 yıllarında büyük oranda artış olduğu görülmektedir. Duran Varlıklar 1 yıldan uzun sürelerde nakde çevrilebilecek varlıkları ifade etmektedir. Duran varlıklar raporun ilerleyen bölümlerinde gösterileceği üzere büyük oranda maddi duran varlıklardan oluşur. Belediyenin yıl içerisinde yaptığı Sermaye Giderleri bilançoda duran varlıkların artmasını sağlarlar. Ancak önceki bölümlerde incelediğimiz üzere BB ne bu yıllarda ne diğer yıllarda (2012 için 150 milyon TL, 2015 için 63 milyon TL) bu miktarda bir Sermaye Gideri yapmamıştır. Bilançoda gördüğümüz bu artışın önceki yıllarda kayıt altına alınmamış Duran Varlıklarının muhasebede kayıt altına alındığını göstermektedir.

Dönen varlıklarda ise 2013 ve 2015 yıllarında diğer yıllara göre (2012 için 33 milyon TL, 2015 için 24 milyon TL) yükseklik görülmektedir. Bunun sebebi ise sonraki bölümlerde araştırılacaktır.

Yukarıda belirtilen sebeplerden dolayı yıllar itibariyle değişime ilişkin bir analiz yapılmayacaktır. Ancak 2016 yılı önceki yıla göre karşılaştırıldığında şu söylenebilir Belediyenin Dönen Varlıklarında 22 milyon TL, duran varlıklarında 22 milyon TL olmak üzere bir yılda 44 milyon TL azalma olmuştur. Varlıklarda bu derece bir azalma mutlaka üzerinde durulması gereken bir husustur.

Dönen Varlıklar Toplam İçindeki % 2009’a Göre % Duran Varlıklar Toplam İçindeki % 2009’a Göre % Varlıklar Toplamı 2009’a Göre %
2009 Yılı 44.045.244 25% 100% 134.478.428 75% 100% 178.523.673 100%
2010 Yılı 51.986.463 27% 118% 143.721.173 73% 107% 195.707.636 107%
2011 Yılı 59.479.922 27% 135% 160.527.253 73% 119% 220.007.175 119%
2012 Yılı 65.064.118 18% 148% 305.590.699 82% 227% 370.654.817 227%
2013 Yılı 98.068.973 26% 223% 273.598.379 74% 203% 371.667.353 203%
2014 Yılı 70.518.865 20% 160% 285.917.929 80% 213% 356.436.794 213%
2015 Yılı 94.792.472 23% 215% 324.662.493 77% 241% 419.454.965 241%
2016 Yılı 76.631.618 20% 174% 306.501.442 80% 228% 383.133.059 228%

 

 

7.1.1      Dönen Varlıkların Analizi

Tanım:

 I- Dönen varlıklar:

Bu ana hesap grubu, nakit olarak veznede veya bankada tutulan değerler ile normal koşullarda en fazla bir yıl veya faaliyet dönemi içinde paraya çevrilmesi, tüketilmesi veya tahsil edilmesi öngörülen varlık ve alacak unsurlarını kapsar.

Dönen varlıklar; hazır değerler, menkul kıymet ve varlıklar, faaliyet alacakları, kurum alacakları, diğer alacaklar, stoklar, ön ödemeler, gelecek aylara ait giderler ile diğer dönen varlıklar hesap grupları şeklinde bölümlenir.” (MİBMY Madde 47)

10 Hazır değerler: Bu hesap grubu, nakit olarak veznede veya bankada tutulan değerler ile istenildiği zaman değer kaybına uğramadan paraya çevrilme imkânı bulunan varlıkları kapsar.” (MİBMY Madde 48)

11 Menkul kıymet ve varlıklar: Bu hesap grubu, her ne şekilde olursa olsun kurum malı olarak muhasebe birimlerine intikal eden kamu ve özel kesim tahvil, senet ve bonoları, konvertibl olmayan yabancı paralar ile altın, gümüş gibi kıymetli madenler ve antika niteliğindeki eşya, para ve pul gibi diğer çeşitli menkul kıymet ve varlıkların izlenmesi için kullanılır” (MİBMY Madde 75)

12 Faaliyet alacakları: Bu hesap grubu, gelir olarak tahakkuk ettirilen ve bir yıl içinde tahsili öngörülen faaliyet alacaklarının izlenmesi için kullanılır. (MİBMY Madde 81)

13 Kurum alacakları: “Bu hesap grubu, kurumca yasal yetkilere dayanılarak verilen borçlardan faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen alacakların izlenmesi için kullanılır.” (MİBMY Madde 93)

14 Diğer Alacaklar: “Bu hesap grubu faaliyet alacakları ve kurum alacaklarının dışında kalan alacakların izlenmesi için kullanılır.” (MİBMY Madde 98)

15 Stoklar: “Bu hesap grubu, kurum ambar ve atölyelerinde; satılmak veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen mallar ile artık ve hurda gibi faaliyet dönemi içinde kullanılacak veya paraya çevrilebilecek varlıkların izlenmesi için kullanılır.” (MİBMY Madde 102)

16 Ön ödemeler: Bu hesap grubu, bütçe içi veya bütçe dışı olarak veyahut emanet niteliğindeki hesaplardan verilen ön ödeme niteliğindeki her türlü avans, kredi ve akreditifler ile mahsup dönemine aktarılan avans ve kredilerin izlenmesi için kullanılır.” (MİBMY Madde 110)

18 Gelecek Aylara Ait Giderler: “Bu hesap grubu içinde bulunulan dönemde veya daha önceki dönemlerde ortaya çıkan ve tahakkuk ettirilme süresi bir yılın altında olan peşin ödenmiş giderlerin izlenmesi için kullanılır.” (MİBMY Madde 130)

19 Diğer dönen varlıklar: “Bu hesap grubu, dönen varlık niteliği taşıyan, fakat yukarıdaki hesap gruplarına girmeyen diğer dönen varlıkların izlenmesi için kullanılır.” (MİBMY Madde 134)


 

Analiz

Dönen Varlıklar, nakit veya bir yıldan az bir süre içinde nakde dönüştürülebilecek varlıkları ifade eder. Dönen Varlıkların 2009’dan itibaren düzenli olarak artarken 2013 ve 2015 yıllarında keskin bir şekilde düştüğü görülmektedir. Dönen varlıkların detayı incelendiğinde ise dönen varlıklar grubu içinde Stoklar, Faaliyet Alacakları ve Hazır Değerler grubunun önemli bir yer teşkil ettiği görülebilir.

Ön Ödemeler’in 2009’dan 2015 yılına kadar sıfır -0- olduğu 2016 yılında ise 779.638 TL olduğu görülmektedir. ?

Dönen Varlıkların 2016 yılı itibariyle %92’sini Faaliyet Alacaklarının oluşturduğu görülmektedir. Faaliyet Alacaklarının yıl içinde tahakkuk edip tahsil edilemeyen Emlak Vergisi vb. vergi gelirleri veya Ecrimisil vb. Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinden oluştuğu düşünülecek olursa gerçek anlamda bir varlık olarak algılanması da hatalı olabilir. Önceki bölümde değerlendirdiğimiz üzere her iki gelir kaleminde de tahsilat oranı 2015 ve 2016 yıllarında %50 civarındadır. Bu durum her geçen yıl artan Faaliyet Alacaklarını bir nevi şüpheli alacak konumuna düşürmektedir.

10-Hazır Değerler 12-Faaliyet Alacakları 15-Stoklar I. Dönen Varlıklar
Tutar Toplam İçindeki % 2009’a Göre % Tutar Toplam İçindeki % 2009’a Göre % Tutar Toplam İçindeki % 2009’a Göre % Tutar 2009’a Göre %
2009 Yılı 5.228.192 12% 100% 37.678.618 86% 100% 599.809 1% 100% 44.045.244 100%
2010 Yılı 7.451.304 14% 143% 43.676.884 84% 116% 803.599 2% 134% 51.986.463 116%
2011 Yılı 10.056.515 17% 192% 46.071.275 77% 122% 3.315.187 6% 553% 59.479.922 122%
2012 Yılı 10.785.713 17% 206% 52.635.454 81% 140% 1.089.132 2% 182% 65.064.118 140%
2013 Yılı 3.357.434 3% 64% 91.578.924 93% 243% 2.580.510 3% 430% 98.068.973 243%
2014 Yılı 3.386.828 5% 65% 64.060.696 91% 170% 3.068.966 4% 512% 70.518.865 170%
2015 Yılı 7.450.693 8% 143% 83.928.540 89% 223% 3.398.179 4% 567% 94.792.472 223%
2016 Yılı 2.399.759 3% 46% 70.185.287 92% 186% 3.189.070 4% 532% 76.631.618 186%

 

 

7.1.2      Duran Varlıklar

Tanım: Duran Varlıklara İlişkin Hesap ve İşlemler

2-Duran varlıklar

Bu ana hesap grubu, faaliyet döneminden daha uzun sürelerle, kamu idaresi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılmak amacıyla edinilen ve ilke olarak normal faaliyet dönemi içinde paraya çevrilmesi veya tüketilmesi öngörülmeyen varlık unsurlarını kapsar. Duran varlıklar; menkul varlıklar, faaliyet alacakları, kurum alacakları, mali duran varlıklar, maddi duran varlıklar, maddi olmayan duran varlıklar,  gelecek yıllara ait giderler hesap grupları şeklinde bölümlenir. “(MİBMY Madde 141)

21 Menkul kıymet ve varlıklar

Bu hesap grubu, kuruma intikal eden ve faaliyet dönemini aşan bir süreyle elde tutulacak özel veya kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları, altın, gümüş ve benzeri kıymetli madenler ile antika niteliğindeki eşya para ve pul gibi diğer çeşitli menkul varlıklar ve konvertibl olmayan yabancı paraların izlenmesi amacıyla kullanılır.” (MİBMY Madde 142)

22- Faaliyet alacakları

Bu hesap grubu, kurumca gelir olarak tahakkuk ettirilen ve içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahsili öngörülen her türlü vergi, resim, harç gelirleri, mal veya hizmet satış gelirlerinden kaynaklanan senetli ve senetsiz alacaklar ile mevzuatı gereğince faaliyet dönemini aşan bir süreyle tecil veya tehir edilen alacakların izlenmesi için kullanılır. Bu grupta yer alan tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler, dönen varlıklar ana hesap grubu içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır.” (MİBMY Madde 143)

23 Kurum alacakları

Bu hesap grubu, kurumun vadesi bir yıldan fazla olmak üzere diğer kamu idarelerine verdiği borçlardan kaynaklanan alacakların izlenmesi amacıyla kullanılır. Bu grupta yer alan tutarlardan süresi bir yılın altına inenler, dönen varlıklar ana hesap grubu içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır.” (MİBMY Madde 152)

24 Mali duran varlıklar

Bu hesap, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşlar ile mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler ve bu sermayelerin işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen tutarların izlenmesi için kullanılır.” (MİBMY Madde 155)

25 Maddi duran varlıklar

Bu hesap grubu, kurumca, faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılır.” (MİBMY Madde 162)

26 Maddi olmayan duran varlıklar

Bu hesap grubu, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kurumun belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ile belli koşullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıklar ile bunlar için hesaplanan birikmiş amortismanların kaydı için kullanılır.” (MİBMY Madde 184)

28 Gelecek yıllara ait giderler

Bu hesap grubu, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek yıllara ait olan giderlerin izlenmesi için kullanılır.” (MİBMY Madde 192)

29 Diğer duran varlıklar

Bu hesap grubu, duran varlık niteliği taşıyan ve duran varlık hesap gruplarına girmeyen, diğer duran varlıklar ile ilgili duran varlık hesaplarından, bu gruptaki hesaplara aktarılan amortismana tabi varlıkların birikmiş amortismanlarının izlenmesi için kullanılır.” (MİBMY Madde 196)

 


 

Analiz:

Bir yıldan daha uzun sürede nakde çevrilebilecek olan Duran Varlıklar grubunda Faaliyet Alacakları, Mali Durun Varlıklar, Maddi Duran Varlıklar ve Diğer Duran Varlıklar kaleminde parasal değerler bulunmaktadır.

Maddi Duran varlıkla 2012 yılında önceki yıla göre 145 milyon TL’lik bir artış görülmektedir. Bunun sebebi maddi duran varlıkların kayıt altına alınması olmalıdır. Maddi Duran Varlıklarda 2016 yılında önceki yıla göre 18 milyon TL’lik bir azalma söz konusudur.

Maddi Duran Varlıklar içerisinde %90’la en yüksek paya Maddi Duran Varlıklar sahiptir. Sermaye Gelirleri/ Taşınmaz Satışları sebebiyle Maddi Duran Varlıklarda 2016 yılında önceki yıla göre 20 milyon TL’lik bir azalma görülmektedir.

Duran Varlıklar içindeki ikinci önemli kalem olan Mali Duran Varlıklar 2009-2016 arasındaki %5’lik payını korumuş ve 8 yılda %143 artış göstererek 2016 yılında 15 milyon TL olmuştur. Diğer Duran Varlıklar kaleminde ise 2015 yılında 8 milyon TL’lik bir artış olmuştur.

24-Mali Duran Varlıklar 25-Maddi Duran Varlıklar 29-Diğer Duran Varlıklar Duran Varlıklar
Tutar Toplam İçindeki % 2009’a Göre % Tutar Toplam İçindeki % 2009’a Göre % Tutar Toplam İçindeki % 2009’a Göre % Tutar
2009 Yılı 6.154.334 5% 100% 128.294.959 95% 100% 5.470 0% 100% 134.478.428
2010 Yılı 8.659.888 6% 141% 135.037.619 94% 105% 0 0% 0% 143.721.173
2011 Yılı 10.299.658 6% 167% 150.031.003 93% 117% 127.001 0% 2322% 160.527.253
2012 Yılı 11.500.034 4% 187% 293.765.568 96% 229% 130.045 0% 2377% 305.590.699
2013 Yılı 12.432.499 5% 202% 260.483.387 95% 203% 226.224 0% 4136% 273.598.379
2014 Yılı 13.131.732 5% 213% 272.213.605 95% 212% 35.528 0% 650% 285.917.929
2015 Yılı 14.061.665 4% 228% 295.830.032 91% 231% 8.445.145 3% 154390% 324.662.493
2016 Yılı 14.927.356 5% 243% 275.447.246 90% 215% 8.400.167 3% 153568% 306.501.442

 

 

 

7.1.3      Maddi Duran Varlıklar

Tanım: Bu hesap grubu, kurumca, faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılır.” (MİBMY Madde 162)

Analiz: Bayrampaşa Belediyesi önceki yıllardan farklı olarak üçüncü düzey hesaplara ilişkin bilanço bilgilerini paylaşmadığı için Maddi Duran Varlıklar alt kalemlerinin 2015 ve 2016 yılında ne olduğuna ilişkin bir değerlendirme yapılamamaktadır.

Maddi Duran Varlıklar kendi içinde incelendiğinde en önemli değişikliğin Binalar ve Arazi ve Arsalar Hesaplarındaki artış sebebiyle 2012 yılında olduğu görülmektedir. Bunun sebebinin bina, arazi ve arsaların muhasebe sisteminde kayıt altına alınmasından kaynaklandığı düşünülmektedir.

Demirbaşlar Hesabının 2013 yılında önceki yıla göre yaklaşık 22 milyon lira düşmesinin sebebi Birikmiş amortismanlar Hesabındaki artıştan anlaşıldığı kadar bu yıl itibariyle bu kalemin amortisman hesaplarının işletilmesinden kaynaklanmaktadır. Kurumun bu bilgileri bilanço dipnotlarında vermesi gerekmektedir.

 

Maddi Duran Varlıklar içerisinde %90’la en yüksek paya Maddi Duran Varlıklar sahiptir. Bu sebeple ayrıca incelenmek istenmiştir.

2009 Yılı 2010 Yılı 2011 Yılı 2012 Yılı 2013 Yılı 2014 Yılı
250- Arazi Ve Arsalar Hesabı Tutar 2.896.239 2.896.239 7.169.786 34.818.968 34.818.968 34.818.968
Toplam İçindeki % 2% 2% 5% 12% 13% 13%
251-Yer altı ve Yerüstü Düzenleri Hs. Tutar 78.133.518 83.721.003 88.736.361 116.170.235 130.143.629 139.891.421
Toplam İçindeki % 61% 62% 59% 40% 50% 51%
252-Binalar Hesabı Tutar 46.918.933 47.360.755 53.743.501 141.033.429 142.658.476 144.097.355
Toplam İçindeki % 37% 35% 36% 48% 55% 53%
253-Tesis Makine ve Cihazlar Hes. Tutar 1.741.910 1.808.435 1.889.164 1.918.606 2.095.546 2.328.318
Toplam İçindeki % 1% 1% 1% 1% 1% 1%
254-Taşıtlar Hesabı Tutar 843.431 861.931 862.713 849.771 834.770 903.707
Toplam İçindeki % 1% 1% 1% 0% 0% 0%
255-Demirbaşlar Hesabı Tutar 29.841.634 30.345.155 30.537.965 31.351.977 9.704.648 11.679.464
Toplam İçindeki % 23% 22% 20% 11% 4% 4%
257-Birikmiş amortismanlar Hesabı (-) Tutar -32.179.646 -32.533.699 -32.908.487 -32.377.418 -59.772.650 -61.505.628
Toplam İçindeki % -25% -24% -22% -11% -23% -23%
258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı Tutar 98.940 577.800 VERİ YOK VERİ YOK VERİ YOK VERİ YOK
Toplam İçindeki % 0% 0% #DEĞER! #DEĞER! #DEĞER! #DEĞER!
25-Maddi Duran Varlıklar 128.294.959 135.037.619 150.031.003 293.765.568 260.483.387 272.213.605

7.2  Yabancı Kaynaklar – Borç Stoku

Yabancı Kaynakların 1 yıldan az vadeli olanları kısa vadeli yabancı kaynak, 1 yıldan uzun vadeli olanları uzun vadeli yabancı kaynak olarak tanımlanmaktadır.

Bayrampaşa Belediyesinin borçları 2010 – 2012 yılları arasında azalmış ve 2012 yıl sonu itibariyle 53,6 milyon TL olmuştur. 2013 yılından başlayarak ise hem kısa vadeli hem de uzun vadeli borçların sürekli arttığı görülmektedir. 2016 yıl sonu itibariyle kısa vadeli borçların 33 milyon TL’ye, uzun vadeli borçların ise 76 milyon TL’ye çıktığı görülmektedir.

Bayrampaşa Belediyesi 2012-2016 arasındaki 5 yılda borçlarını 53,6 milyon TL’den 109 milyon TL’ye çıkararak borçlarda %103 oranında artış göstermiştir.

 

Bayrampaşa Belediyesinin 2009-2010 yıllarında borçları aşırlıklı olarak kısa vadeli borçlardan oluşurken 2011 yılından itibaren uzun vadeli borçların oranı %4’lerden %30’lara kadar çıkmıştır. Bu ise belediyenin borçlanma karşılığında faiz giderlerinin de artmasına sebep olmuştur.

KVYK Toplam İçindeki % 2009’a Göre % UVYK Toplam İçindeki % 2009’a Göre % TOPLAM BORÇ 2009’a Göre % 2012’ye Göre %
2009 Yılı 64.940.239 96% 100% 3.000.000 4% 100% 67.940.239 100%
2010 Yılı 72.132.156 97% 111% 2.371.287 3% 79% 74.503.443 110%
2011 Yılı 48.617.239 69% 75% 21.345.975 31% 712% 69.963.213 103%
2012 Yılı 36.120.401 67% 56% 17.531.869 33% 584% 53.652.269 79% 100%
2013 Yılı 47.002.695 79% 72% 12.539.697 21% 418% 59.542.392 88% 111%
2014 Yılı 73.839.537 85% 114% 13.428.127 15% 448% 87.267.664 128% 163%
2015 Yılı 80.352.269 73% 124% 29.362.499 27% 979% 109.714.768 161% 204%
2016 Yılı 76.079.888 70% 117% 33.039.380 30% 1101% 109.119.268 161% 203%

 

 

 

7.3  Öz Kaynaklar / Sermaye

Bayrampaşa Belediyesinin yıllar itibariyle öz kaynakların durumun incelendiğinde 2012 yılından itibaren öz kaynakların sürekli azaldığı görülmektedir. Halbuki sermaye Giderleri incelendiğinde Belediyenin her yıl az da olsa yatırım yaptığı görülmektedir. Ancak belediye bir yandan da sermaye/taşınmaz sattığı için öz kaynaklarında bir artış sağlayamamıştır.

 

 

 

[1] SDR.1, Düzenlilik Denetimi Rehberi, 2014/3, Şubat 2014

[2] SDR.3, Performans Denetimi Rehberi, 2014/2, Aralık 2014

[3] SDR. 5, Faaliyet Raporları Değerlendirme Rehberi, 2014/2, Aralık 2014

[4] SDR.2, Mali İstatistikleri Değerlendirme Rehberi, 2013/1, Mart 2013

[5] Form 1 detayı Eklerde sunulmuştur.

[6] Age sh. 5

[7] Age sh. 3

[8]  Düz. Den. Rehb. Sh 84-87